2019年考研数学三第20题

解答题 · 11分

📝 题目

(本题满分 11 分) 已知向量组 I: $\boldsymbol{\alpha}_1=\left(\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 4\end{array}\right), \boldsymbol{\alpha}_2\left(\begin{array}{l}1 \\ 0 \\ 4\end{array}\right), \boldsymbol{\alpha}_3\left(\begin{array}{c}1 \\ 2 \\ a^2+3\end{array}\right)$ 与 II: $\boldsymbol{\beta}_1=\left(\begin{array}{c}1 \\ 1 \\ a+3\end{array}\right), \boldsymbol{\beta}_2=\left(\begin{array}{c}0 \\ 2 \\ 1-a\end{array}\right)$ , $\boldsymbol{\beta}_3=\left(\begin{array}{c}1 \\ 3 \\ a^2+3\end{array}\right)$ .若向量组 I 与 II 等价,求 $a$ 的取值,并将 $\boldsymbol{\beta}_3$ 用 $\boldsymbol{\alpha}_1, \boldsymbol{\alpha}_2, \boldsymbol{\alpha}_3$ 线性表示.

💡 答案解析

**答案**: 见解析

---

**解析**:

$\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc}1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ 4 & 4 & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 \\ 0 & 0 & a^{2}-1\end{array}\right)$ , 当 $a=-1$ 时,向量组 $\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}$ 的秩为 2 , 由 $\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ 得 $\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}$ 的秩为 2 ,

$$ \left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 1 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 2 & 2 & 4 \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & -2 & 2 & 0 \end{array}\right), $$

因为 $r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right) \neq r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)$ ,所以两个向量组不等价; 当 $a=1$ 时,$\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 1 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 4 & 0 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ , 因为 $r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=2$ ,所以两个向量组等价,令 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ , 再由 $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 0 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -1 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ 得

方程组 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ 的通解为

$$ \boldsymbol{X}=k\left(\begin{array}{c} -2 \\ 1 \\ 1 \end{array}\right)+\left(\begin{array}{c} 3 \\ -2 \\ 0 \end{array}\right)=\left(\begin{array}{c} -2 k+3 \\ k-2 \\ k \end{array}\right)(k \text { 为任意常数 }), $$

故 $\boldsymbol{\beta}_{3}=(-2 k+3) \boldsymbol{\alpha}_{1}+(k-2) \boldsymbol{\alpha}_{2}+k \boldsymbol{\alpha}_{3}$( $k$ 为任意常数). 当 $a \neq \pm 1$ 时,向量组 $\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}$ 的秩为 3 , 由 $\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ a+3 & 1-a & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 1-a & a^{2}-a\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & a^{2}-1\end{array}\right)$ 得 向量组 $\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}$ 的秩为 3 ,故两个向量组等价, 令 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ , 由 $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & a^{2}+3 & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & a^{2}-1 & a^{2}-1\end{array}\right)$

$\begin{aligned} & \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 1 & 1\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 & 1\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 1\end{array}\right) \text { 得 } \\ & \boldsymbol{\beta}_3=\boldsymbol{\alpha}_1-\boldsymbol{\alpha}_2+\boldsymbol{\alpha}_3 \text {. }\end{aligned}$

📋 详细解题步骤

步骤 1/6
目标:化简向量组I的矩阵并求秩
首先,将向量组I中的三个向量 $\alpha_1 = (1,1,1)^T$, $\alpha_2 = (1,2,3)^T$, $\alpha_3 = (1,3,a)^T$ 按列组成矩阵 $A = (\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3)$,即 $$A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 1 & 3 & a \end{pmatrix}.$$ 对矩阵 $A$ 进行初等行变换,化为行阶梯形。 第一步:将第1行的 $-1$ 倍分别加到第2行和第3行,得到 $$\begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 2 & a-1 \end{pmatrix}.$$ 第二步:将第2行的 $-2$ 倍加到第3行,得到 $$\begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & a-5 \end{pmatrix}.$$ 此时矩阵已化为行阶梯形。根据行阶梯形矩阵,矩阵的秩等于非零行的行数。 - 当 $a-5 \neq 0$,即 $a \neq 5$ 时,第三行非零,矩阵的秩为 $3$。 - 当 $a-5 = 0$,即 $a = 5$ 时,第三行为零行,矩阵的秩为 $2$。 因此,向量组I的秩 $r(I)$ 为: $$r(I) = \begin{cases} 3, & a \neq 5, \\ 2, & a = 5. \end{cases}$$
公式:$$A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 1 & 3 & a \end{pmatrix} \xrightarrow{\text{行变换}} \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & a-5 \end{pmatrix}$$
提示:行变换要细心,注意每一步的运算;最后根据a-5是否为零分类讨论秩。
步骤 2/6
目标:化简向量组II的矩阵并求秩
将向量组II的向量$\beta_1=(1,1,1)^T$,$\beta_2=(1,2,3)^T$,$\beta_3=(1,3,t)^T$按列排成矩阵$B$,即 $$B=(\beta_1,\beta_2,\beta_3)=\begin{pmatrix}1&1&1\\1&2&3\\1&3&t\end{pmatrix}.$$ 对$B$进行初等行变换化为行阶梯形: 首先,将第1行的$-1$倍加到第2行和第3行,得 $$\begin{pmatrix}1&1&1\\0&1&2\\0&2&t-1\end{pmatrix}.$$ 再将第2行的$-2$倍加到第3行,得 $$\begin{pmatrix}1&1&1\\0&1&2\\0&0&t-5\end{pmatrix}.$$ 由此得到行阶梯形矩阵。矩阵$B$的秩等于非零行的行数,因此秩$r(B)$取决于$t-5$是否为0: - 当$t\neq5$时,$t-5\neq0$,行阶梯形有3个非零行,故$r(B)=3$; - 当$t=5$时,$t-5=0$,第3行全为零,行阶梯形有2个非零行,故$r(B)=2$。 综上,向量组II的秩为 $$r(\beta_1,\beta_2,\beta_3)=\begin{cases}3,&t\neq5,\\2,&t=5.\end{cases}$$
公式:$$B=\begin{pmatrix}1&1&1\\1&2&3\\1&3&t\end{pmatrix}\xrightarrow{\text{行变换}}\begin{pmatrix}1&1&1\\0&1&2\\0&0&t-5\end{pmatrix}$$
提示:行变换时注意保持系数正确,最后一行元素为t-5,直接判断其是否为零即可。
步骤 3/6
目标:分情况讨论a的取值
根据前一步得到的矩阵秩的情况,我们需要对参数$a$进行分类讨论。已知向量组(I)$\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3$与向量组(II)$\beta_1,\beta_2,\beta_3$等价的条件是它们的秩相等且一个向量组可由另一个线性表示。首先计算向量组(I)的秩。令矩阵$A=(\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3)$,则 $$A=\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & 1\end{pmatrix}.$$ 对$A$进行初等行变换: $$\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & 1\end{pmatrix}\xrightarrow{r_2-r_1}\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 0 & a-1 & 1-a \\ a & 1 & 1\end{pmatrix}\xrightarrow{r_3-ar_1}\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 0 & a-1 & 1-a \\ 0 & 1-a & 1-a^2\end{pmatrix}.$$ 当$a=1$时,矩阵变为$\begin{pmatrix}1 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}$,秩为1。当$a=-1$时,矩阵变为$\begin{pmatrix}1 & 1 & -1 \\ 0 & -2 & 2 \\ 0 & 2 & 0\end{pmatrix}$,进一步化简得$\begin{pmatrix}1 & 1 & -1 \\ 0 & -2 & 2 \\ 0 & 0 & 2\end{pmatrix}$,秩为3。当$a\neq\pm1$时,$a-1\neq0$且$1-a\neq0$,继续变换:将第二行乘以$\frac{1}{a-1}$得$\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 1-a & 1-a^2\end{pmatrix}$,然后$r_3-(1-a)r_2$得$\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1-a^2-(1-a)(-1)\end{pmatrix}= \begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 2-a-a^2\end{pmatrix}$。由于$a\neq\pm1$,$2-a-a^2=-(a^2+a-2)=-(a-1)(a+2)\neq0$(当$a\neq1$且$a\neq-2$时),但$a\neq\pm1$已保证$a\neq1$,还需考虑$a=-2$的情况。当$a=-2$时,$2-a-a^2=2+2-4=0$,秩为2。因此,向量组(I)的秩为: - $a=1$时,秩=1; - $a=-1$时,秩=3; - $a=-2$时,秩=2; - $a\neq\pm1,-2$时,秩=3。 类似地,可计算向量组(II)的秩,并根据秩相等及线性表示关系,最终需要分$a=-1$,$a=1$,$a\neq\pm1$三种主要情形讨论等价性。
公式:$$A=\begin{pmatrix}1 & 1 & a \\ 1 & a & 1 \\ a & 1 & 1\end{pmatrix},\quad \text{秩为}\begin{cases}1, & a=1\\3, & a=-1\\2, & a=-2\\3, & a\neq\pm1,-2\end{cases}$$
提示:先求向量组(I)的秩,再根据秩相等条件确定a的可能取值,最后逐一验证线性表示。
步骤 4/6
目标:验证a=-1时是否等价
当$a=-1$时,向量组$I$为$\alpha_1=(1,1,1)^T$,$\alpha_2=(1,2,3)^T$,$\alpha_3=(1,3,5)^T$;向量组$II$为$\beta_1=(1,1,1)^T$,$\beta_2=(1,2,3)^T$,$\beta_3=(1,3,5)^T$。此时两个向量组完全相同,显然等价。但题目要求验证$a=-1$时是否与向量组$I$等价,实际上这里需要判断的是当$a=-1$时,向量组$II$是否与向量组$I$等价。由于向量组$II$中的向量与$I$完全相同,故秩相等且互相线性表示,因此等价。然而,按照题目步骤的意图,此处应构造联合矩阵$(\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3,\beta_1,\beta_2,\beta_3)$并计算秩。将向量按列排成矩阵: $$ A=\begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 & 1\\ 1 & 2 & 3 & 1 & 2 & 3\\ 1 & 3 & 5 & 1 & 3 & 5 \end{pmatrix} $$ 对矩阵$A$进行初等行变换:首先将第2行减去第1行,第3行减去第1行,得到 $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 & 1\\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 2\\ 0 & 2 & 4 & 0 & 2 & 4 \end{pmatrix} $$ 再将第3行减去2倍的第2行,得 $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 1 & 1\\ 0 & 1 & 2 & 0 & 1 & 2\\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} $$ 可见矩阵$A$的秩为$2$。而向量组$I$的秩为$2$(因为$\alpha_1,\alpha_2$线性无关,$\alpha_3=\alpha_1+2\alpha_2$),故联合矩阵的秩等于向量组$I$的秩,因此两个向量组等价。但题目步骤概要中称“发现与向量组I的秩不等,故不等价”,这可能是题目设计中的一种假设情景,实际计算表明当$a=-1$时秩相等,等价成立。
公式:$$\begin{pmatrix}1&1&1&1&1&1\\1&2&3&1&2&3\\1&3&5&1&3&5\end{pmatrix}\sim\begin{pmatrix}1&1&1&1&1&1\\0&1&2&0&1&2\\0&0&0&0&0&0\end{pmatrix}$$
提示:联合矩阵的秩等于每个向量组的秩时,两向量组等价。
步骤 5/6
目标:验证a=1时是否等价并求线性表示
当$a=1$时,向量组$\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3$与$\beta_1,\beta_2,\beta_3$等价。首先构造联合矩阵$(\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3 \mid \beta_1,\beta_2,\beta_3)$,并化为行最简形。已知$\alpha_1=(1,1,1)^T$,$\alpha_2=(1,2,3)^T$,$\alpha_3=(1,3,5)^T$,$\beta_1=(1,0,1)^T$,$\beta_2=(2,1,3)^T$,$\beta_3=(3,2,5)^T$。构造矩阵: $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 2 & 3 \\ 1 & 2 & 3 & 0 & 1 & 2 \\ 1 & 3 & 5 & 1 & 3 & 5 \end{pmatrix} $$ 进行初等行变换:$r_2-r_1$,$r_3-r_1$得 $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 & -1 & -1 & -1 \\ 0 & 2 & 4 & 0 & 1 & 2 \end{pmatrix} $$ $r_3-2r_2$得 $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 & -1 & -1 & -1 \\ 0 & 0 & 0 & 2 & 3 & 4 \end{pmatrix} $$ 可见$r(\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3)=2$,$r(\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3,\beta_1,\beta_2,\beta_3)=2$,故两个向量组等价。 现在求$\beta_3$由$\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3$线性表示的表达式。解方程组$x_1\alpha_1+x_2\alpha_2+x_3\alpha_3=\beta_3$,即 $$ \begin{cases} x_1+x_2+x_3=3 \\ x_1+2x_2+3x_3=2 \\ x_1+3x_2+5x_3=5 \end{cases} $$ 写出增广矩阵并化为行最简形: $$ \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 3 \\ 1 & 2 & 3 & 2 \\ 1 & 3 & 5 & 5 \end{pmatrix} \xrightarrow{r_2-r_1, r_3-r_1} \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 3 \\ 0 & 1 & 2 & -1 \\ 0 & 2 & 4 & 2 \end{pmatrix} \xrightarrow{r_3-2r_2} \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 & 3 \\ 0 & 1 & 2 & -1 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} $$ 回代得$x_2=-1-2x_3$,$x_1=3-x_2-x_3=3-(-1-2x_3)-x_3=4+x_3$。令$x_3=k$($k$为任意常数),则通解为 $$ \begin{pmatrix} x_1 \\ x_2 \\ x_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 4 \\ -1 \\ 0 \end{pmatrix} + k \begin{pmatrix} 1 \\ -2 \\ 1 \end{pmatrix} $$ 因此$\beta_3$可由$\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3$线性表示为 $$ \beta_3 = (4+k)\alpha_1 + (-1-2k)\alpha_2 + k\alpha_3, \quad k\in\mathbb{R} $$ 特别地,取$k=0$得一个简单表示:$\beta_3=4\alpha_1-\alpha_2$。
公式:\beta_3 = (4+k)\alpha_1 + (-1-2k)\alpha_2 + k\alpha_3, \quad k\in\mathbb{R}
提示:注意行最简形中自由变量的选取,通解表达式要包含所有可能情况。
步骤 6/6
目标:验证a≠±1时是否等价并求线性表示
当$a \neq \pm 1$时,向量组(I)和(II)的秩均为3,且它们都包含于三维向量空间$\mathbb{R}^3$中,因此两个向量组等价(即可以互相线性表示)。下面求向量组(II)中每个向量由向量组(I)线性表示的表达式。 设向量组(I)为$\alpha_1 = (1,1,1)^T$,$\alpha_2 = (1,2,3)^T$,$\alpha_3 = (1,3,a)^T$;向量组(II)为$\beta_1 = (1,1,a)^T$,$\beta_2 = (1,2,4)^T$,$\beta_3 = (1,3,5)^T$。 首先求$\beta_1$由$\alpha_1,\alpha_2,\alpha_3$的线性表示。设$\beta_1 = x_1\alpha_1 + x_2\alpha_2 + x_3\alpha_3$,得到线性方程组: $$ \begin{cases} x_1 + x_2 + x_3 = 1 \\ x_1 + 2x_2 + 3x_3 = 1 \\ x_1 + 3x_2 + a x_3 = a \end{cases} $$ 用第一式减第二式得:$-x_2 - 2x_3 = 0$,即$x_2 = -2x_3$。代入第一式得$x_1 = 1 - x_2 - x_3 = 1 + 2x_3 - x_3 = 1 + x_3$。代入第三式:$(1+x_3) + 3(-2x_3) + a x_3 = a$,即$1 + x_3 -6x_3 + a x_3 = a$,整理得$1 + (a-5)x_3 = a$,所以$(a-5)x_3 = a-1$。由于$a \neq 5$(因为$a \neq \pm 1$且$a=5$时仍满足条件),解得$x_3 = \frac{a-1}{a-5}$,进而$x_2 = -\frac{2(a-1)}{a-5}$,$x_1 = 1 + \frac{a-1}{a-5} = \frac{a-5 + a-1}{a-5} = \frac{2a-6}{a-5}$。因此 $$ \beta_1 = \frac{2a-6}{a-5}\alpha_1 - \frac{2(a-1)}{a-5}\alpha_2 + \frac{a-1}{a-5}\alpha_3. $$ 再求$\beta_2$的表示。设$\beta_2 = y_1\alpha_1 + y_2\alpha_2 + y_3\alpha_3$,得方程组: $$ \begin{cases} y_1 + y_2 + y_3 = 1 \\ y_1 + 2y_2 + 3y_3 = 2 \\ y_1 + 3y_2 + a y_3 = 4 \end{cases} $$ 第一式减第二式得:$-y_2 - 2y_3 = -1$,即$y_2 = 1 - 2y_3$。代入第一式得$y_1 = 1 - y_2 - y_3 = 1 - (1-2y_3) - y_3 = y_3$。代入第三式:$y_3 + 3(1-2y_3) + a y_3 = 4$,即$y_3 + 3 -6y_3 + a y_3 = 4$,整理得$3 + (a-5)y_3 = 4$,所以$(a-5)y_3 = 1$,$y_3 = \frac{1}{a-5}$,$y_2 = 1 - \frac{2}{a-5} = \frac{a-5-2}{a-5} = \frac{a-7}{a-5}$,$y_1 = \frac{1}{a-5}$。因此 $$ \beta_2 = \frac{1}{a-5}\alpha_1 + \frac{a-7}{a-5}\alpha_2 + \frac{1}{a-5}\alpha_3. $$ 最后求$\beta_3$的表示。设$\beta_3 = z_1\alpha_1 + z_2\alpha_2 + z_3\alpha_3$,得方程组: $$ \begin{cases} z_1 + z_2 + z_3 = 1 \\ z_1 + 2z_2 + 3z_3 = 3 \\ z_1 + 3z_2 + a z_3 = 5 \end{cases} $$ 第一式减第二式得:$-z_2 - 2z_3 = -2$,即$z_2 = 2 - 2z_3$。代入第一式得$z_1 = 1 - z_2 - z_3 = 1 - (2-2z_3) - z_3 = -1 + z_3$。代入第三式:$(-1+z_3) + 3(2-2z_3) + a z_3 = 5$,即$-1+z_3 + 6 -6z_3 + a z_3 = 5$,整理得$5 + (a-5)z_3 = 5$,所以$(a-5)z_3 = 0$。由于$a \neq 5$,故$z_3 = 0$,进而$z_2 = 2$,$z_1 = -1$。因此 $$ \beta_3 = -\alpha_1 + 2\alpha_2 + 0\cdot\alpha_3. $$ 综上,当$a \neq \pm 1$时,向量组(I)与(II)等价,且上述表达式给出了(II)中每个向量由(I)线性表示的唯一方式。
公式:\beta_1 = \frac{2a-6}{a-5}\alpha_1 - \frac{2(a-1)}{a-5}\alpha_2 + \frac{a-1}{a-5}\alpha_3,\quad \beta_2 = \frac{1}{a-5}\alpha_1 + \frac{a-7}{a-5}\alpha_2 + \frac{1}{a-5}\alpha_3,\quad \beta_3 = -\alpha_1 + 2\alpha_2
提示:注意参数a的取值对分母的影响,解方程组时先消元再代入,避免计算错误。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。