2019年考研数学二第22题
📝 题目
已知向量组 I : $\boldsymbol{\alpha}_{1}=\left(\begin{array}{l}1 \\ 1 \\ 4\end{array}\right), \boldsymbol{\alpha}_{2}=\left(\begin{array}{l}1 \\ 0 \\ 4\end{array}\right), \boldsymbol{\alpha}_{3}=\left(\begin{array}{c}1 \\ 2 \\ a^{2}+3\end{array}\right)$ 与 II : $\boldsymbol{\beta}_{1}=\left(\begin{array}{c}1 \\ 1 \\ a+3\end{array}\right), \boldsymbol{\beta}_{2}=\left(\begin{array}{c}0 \\ 2 \\ 1-a\end{array}\right)$ , $\boldsymbol{\beta}_{3}=\left(\begin{array}{c}1 \\ 3 \\ a^{2}+3\end{array}\right)$ .若向量组 I 与 II 等价,求 $a$ 的取值,并将 $\boldsymbol{\beta}_{3}$ 用 $\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}$ 线性表示.
💡 答案解析
$\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc}1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 \\ 4 & 4 & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 \\ 0 & 0 & a^{2}-1\end{array}\right)$ , 当 $a=-1$ 时,向量组 $\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}$ 的秩为 2 , 由 $\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ 2 & 2 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ 得 $\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}$ 的秩为 2, $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 1 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 2 & 2 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & -2 & 2 & 0\end{array}\right)$, 因为 $r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right) \neq r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)$ ,所以两个向量组不等价; 当 $a=1$ 时,$\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 1 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 4 & 0 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ , 因为 $r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=2$, 所以两个向量组等价。 令 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ , 再由 $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{lll:l}1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & 4 & 4\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 0 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & -1 & -2 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ 得 方程组 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ 的通解为
$$ \boldsymbol{X}=k\left(\begin{array}{c} -2 \\ 1 \\ 1 \end{array}\right)+\left(\begin{array}{c} 3 \\ -2 \\ 0 \end{array}\right)=\left(\begin{array}{c} -2 k+3 \\ k-2 \\ k \end{array}\right)(k \text { 为任意常数 }), $$
故 $\boldsymbol{\beta}_{3}=(-2 k+3) \boldsymbol{\alpha}_{1}+(k-2) \boldsymbol{\alpha}_{2}+k \boldsymbol{\alpha}_{3}$( $k$ 为任意常数). 当 $a \neq \pm 1$ 时,向量组 $\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}$ 的秩为 3 , 由 $\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 3 \\ a+3 & 1-a & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 1-a & a^{2}-a\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc}1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & a^{2}-1\end{array}\right)$ 得向量组 $\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}$ 的秩为 3 , 再由 $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:ccc}1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 1 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & a^{2}+3 & a+3 & 1-a & a^{2}+3\end{array}\right)$
$$ \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:ccc} 1 & 1 & 1 & 1 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & a^{2}-1 & a-1 & 1-a & a^{2}-1 \end{array}\right) \text { 得 } $$
$r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=r\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=3$, 故两个向量组等价. 令 $x_{1} \boldsymbol{\alpha}_{1}+x_{2} \boldsymbol{\alpha}_{2}+x_{3} \boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\beta}_{3}$ ,
由 $\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}, \boldsymbol{\beta}_{3}\right)=\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 2 & 3 \\ 4 & 4 & a^{2}+3 & a^{2}+3\end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c}1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & a^{2}-1 & a^{2}-1\end{array}\right)$
$$ \begin{aligned} \rightarrow & \left(\begin{array}{ccc:c} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & -1 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 1 & 1 \end{array}\right) \\ \boldsymbol{\beta}_{3}= & \boldsymbol{\alpha}_{1}-\left(\begin{array}{ccc:c} 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 & 1 \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc:c} 1 & 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 1 & 1 \end{array}\right) \text { 得 } \\ & \boldsymbol{\alpha}_{3} . \end{aligned} $$