2022年考研数学二第22题
📝 题目
已知二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=3 x_{1}^{2}+4 x_{2}^{2}+3 x_{3}^{2}+2 x_{1} x_{3}$ , (I)求正交变换 $x=C y$ 将 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 化为标准形; (II)证明 $\min _{x \neq 0} \displaystyle\frac{f(x)}{x^{T} x}=2$ .
💡 答案解析
(本题满分 12 分)
已知二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=3 x_{1}{ }^{2}+4 x_{2}{ }^{2}+3 x_{3}{ }^{2}+2 x_{1} x_{3}$ . (1)求正交变换 $\boldsymbol{x}=\boldsymbol{Q y}$ ,使得 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 化为标准形 (2)证明: $\min _{\boldsymbol{x} \neq 0} \displaystyle\frac{f(\boldsymbol{x})}{\boldsymbol{x}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{x}}=2$ . 【解】(1)据题意,二次型 $f$ 对应的矩阵 $\boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{ccc}3 & 0 & 1 \\ 0 & 4 & 0 \\ 1 & 0 & 3\end{array}\right)$ .
$$ \text { 由 }|\boldsymbol{A}-\lambda \boldsymbol{E}|=\left|\begin{array}{ccc} 3-\lambda & 0 & 1 \\ 0 & 4-\lambda & 0 \\ 1 & 0 & 3-\lambda \end{array}\right|=-(\lambda-2)(\lambda-4)^{2}=0 \text {, } $$
得 $\boldsymbol{A}$ 的特征值为 $2,4,4$ . 当 $\lambda_{1}=2$ 时,解 $(\boldsymbol{A}-2 \boldsymbol{E}) \boldsymbol{x}=\mathbf{0}$ .由
$$ A-2 E=\left(\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 2 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{array}\right) $$
得 $\lambda_{1}=2$ 对应的特征向量为 $\boldsymbol{\alpha}_{1}=(1,0,-1)^{\mathrm{T}}$ . 当 $\lambda_{2}=\lambda_{3}=4$ 时,解 $(\boldsymbol{A}-4 \boldsymbol{E}) \boldsymbol{x}=\mathbf{0}$ .由
$$ A-4 E=\left(\begin{array}{ccc} -1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & -1 \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{array}\right) $$
得 $\lambda_{2}=\lambda_{3}=4$ 对应的特征向量 $\boldsymbol{\alpha}_{2}=(1,0,1)^{\mathrm{T}}$ 和 $\boldsymbol{\alpha}_{3}=(0,1,0)^{\mathrm{T}}$ . $\alpha_{1}, \alpha_{2}, \alpha_{3}$ 已互相正交,故只需将其单位化,得
$$ \gamma_{1}=\frac{1}{\sqrt{2}}(1,0,-1)^{\mathrm{T}}, \quad \gamma_{2}=\frac{1}{\sqrt{2}}(1,0,1)^{\mathrm{T}}, \quad \gamma_{3}=(0,1,0)^{\mathrm{T}} $$
令 $\boldsymbol{Q}=\left(\boldsymbol{\gamma}_{1}, \boldsymbol{\gamma}_{2}, \boldsymbol{\gamma}_{3}\right)$ ,经正交变换 $\boldsymbol{x}=\boldsymbol{Q} \boldsymbol{y}$ ,将 $f$ 化为标准形 $2 y_{1}{ }^{2}+4 y_{2}{ }^{2}+4 y_{3}{ }^{2}$ . (2)由(1)得,$f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right) \xlongequal{x=Q y} f\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=2 y_{1}{ }^{2}+4 y_{2}{ }^{2}+4 y_{3}{ }^{2}$ ,而
$$ 2\left(y_{1}^{2}+y_{2}^{2}+y_{3}^{2}\right) \leq 2 y_{1}^{2}+4 y_{2}^{2}+4 y_{3}^{2} \leq 4\left(y_{1}^{2}+y_{2}^{2}+y_{3}^{2}\right), $$
故 $2 \leq \displaystyle\frac{2 y_{1}{ }^{2}+4 y_{2}{ }^{2}+4 y_{3}{ }^{2}}{y_{1}{ }^{2}+y_{2}{ }^{2}+y_{3}{ }^{2}} \leq 4\left(y_{1}, y_{2}, y_{3} \neq 0\right)$ .
因此, $\min _{\boldsymbol{x} \neq 0} \displaystyle\frac{f(\boldsymbol{x})}{\boldsymbol{x}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{x}} \xlongequal{\boldsymbol{x}=\boldsymbol{Q} \boldsymbol{y}} \min _{\boldsymbol{y} \neq 0} \displaystyle\frac{f(\boldsymbol{y})}{(\boldsymbol{Q} \boldsymbol{y})^{\mathrm{T}} \boldsymbol{Q} \boldsymbol{y}}=\min _{\boldsymbol{y} \neq 0} \displaystyle\frac{f(\boldsymbol{y})}{\boldsymbol{y}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{Q}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{Q} \boldsymbol{y}}=\min _{\boldsymbol{y} \neq 0} \displaystyle\frac{f(\boldsymbol{y})}{\boldsymbol{y}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{y}}=2$ 。