下册 7.3 微分方程的验证及变量替换 第1题

数学分析早年真题

📝 题目

1.证明下列结论. (1)设 $\displaystyle z=\frac{y}{f\left(x^{2}-y^{2}\right)}$ ,其中 $f$ 为可微函数,证明 $\displaystyle \frac{1}{x} \frac{\partial z}{\partial x}+\frac{1}{y} \frac{\partial z}{\partial y}=\frac{z}{y^{2}}$ . (2)设函数 $z=z(x, y)$ 由方程 $\displaystyle x^{2}+y^{2}+z^{2}=y f\left(\frac{z}{y}\right)$ 所确定,其中 $f$ 是可微函数,试证:$\displaystyle \left(x^{2}-y^{2}-z^{2}\right) \frac{\partial z}{\partial x}+2 x y \frac{\partial z}{\partial y}=2 x z$ 。 (3)设 $f(x)$ 是连续可导函数,证明 $\displaystyle z=x^{n} f\left(\frac{y}{x^{2}}\right)$ 满足方程:$\displaystyle x \frac{\partial z}{\partial x}+2 y \frac{\partial z}{\partial y}=n z$ 。(山东科技 2005,深圳大学2009( $n=3$ )) (4)设 $\varphi$ 是连续可微函数,$a, b, c$ 为常数,证明由方程 $a x+b y+c z=\varphi\left(x^{2}+y^{2}+z^{2}\right)$ 所确定的函数 $z=z(x, y)$ 满足方程 $\displaystyle (c y-b z) \frac{\partial z}{\partial x}+(a z-c x) \frac{\partial z}{\partial y}=b x-a y$ 。

💡 答案解析

解题过程: (1) $$ \begin{aligned} & \frac{\partial z}{\partial x}=-\frac{y}{f^{2}\left(x^{2}-y^{2}\right)} \frac{\partial f\left(x^{2}-y^{2}\right)}{\partial x}=-\frac{2 x y f^{\prime}\left(x^{2}-y^{2}\right)}{f^{2}\left(x^{2}-y^{2}\right)} . \\ & \frac{\partial z}{\partial y}=\frac{1}{f\left(x^{2}-y^{2}\right)}-\frac{y}{f^{2}\left(x^{2}-y^{2}\right)} \frac{\partial f\left(x^{2}-y^{2}\right)}{\partial y}=\frac{1}{f\left(x^{2}-y^{2}\right)}+\frac{2 y^{2} f^{\prime}\left(x^{2}-y^{2}\right)}{f^{2}\left(x^{2}-y^{2}\right)} . \end{aligned} $$ 直接计算可得 $\displaystyle \frac{1}{x} \frac{\partial z}{\partial x}+\frac{1}{y} \frac{\partial z}{\partial y}=\frac{1}{y f\left(x^{2}-y^{2}\right)}=\frac{z}{y^{2}}$ . (2)记 $\displaystyle u=\frac{z}{y}$ .方程 $x^{2}+y^{2}+z^{2}=y f(u)$ 两边分别对 $x, y$ 求偏导数得 $$ 2 x+2 z \frac{\partial z}{\partial x}=y \frac{1}{y} f^{\prime}(u) \frac{\partial z}{\partial x}, 2 y+2 z \frac{\partial z}{\partial y}=f(u)+y f^{\prime}(u) \frac{1}{y^{2}}\left(\frac{\partial z}{\partial y} y-z\right) . $$ 所以 $\displaystyle \frac{\partial z}{\partial x}=\frac{2 x}{f^{\prime}(u)-2 z}, \frac{\partial z}{\partial y}=\frac{2 y+\frac{z}{y} f^{\prime}(u)-f(u)}{f^{\prime}(u)-2 z}$ .于是 $\displaystyle \left(x^{2}-y^{2}-z^{2}\right) \frac{\partial z}{\partial x}+2 x y \frac{\partial z}{\partial y}=\left(x^{2}-y^{2}-z^{2}\right) \frac{2 x}{f^{\prime}(u)-2 z}+2 x y \frac{2 y+\frac{z}{y} f^{\prime}(u)-f(u)}{f^{\prime}(u)-2 z}=\frac{2 x z f^{\prime}(u)-4 x z^{2}}{f^{\prime}(u)-2 z}=2 x z$. (3)设 $\displaystyle t=\frac{y}{x^{2}}$ ,则 $\displaystyle \frac{\partial z}{\partial x}=n x^{n-1} f(t)-2 x^{n-3} y f^{\prime}(t), \frac{\partial z}{\partial y}=x^{n-2} f^{\prime}(t)$ 。于是 $$ x \frac{\partial z}{\partial x}+2 y \frac{\partial z}{\partial y}=n x^{n} f(t)-2 x^{n-2} y f^{\prime}(t)+2 x^{n-2} y f^{\prime}(t)=n x^{n} f(t)=n z $$ (4)在方程 $a x+b y+c z=\varphi\left(x^{2}+y^{2}+z^{2}\right)$ 两边对 $x$ 求偏导数, $$ a+c z_{x}=2\left(x+z z_{x}\right) \varphi^{\prime} \text {, 即 } \frac{\partial z}{\partial x}=\frac{2 x \varphi^{\prime}-a}{c-2 z \varphi^{\prime}} \text {. } $$ 在方程 $a x+b y+c z=\varphi\left(x^{2}+y^{2}+z^{2}\right)$ 两边对 $y$ 求偏导数, $$ b+c z_{y}=2\left(y+z z_{y}\right) \varphi^{\prime} \text {, 即 } \frac{\partial z}{\partial y}=\frac{2 y \varphi^{\prime}-b}{c-2 z \varphi^{\prime}} \text {. } $$ 于是 $$ (c y-b z) \frac{\partial z}{\partial x}+(a z-c x) \frac{\partial z}{\partial y}=(c y-b z) \frac{2 x \varphi^{\prime}-a}{c-2 z \varphi^{\prime}}+(a z-c x) \frac{2 y \varphi^{\prime}-b}{c-2 z \varphi^{\prime}}=b x-a y $$

📋 详细解题步骤

暂无解题步骤

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。