西北工业大学 2026年数学分析第0题
📝 题目
六.(15 分)函数 $\displaystyle z=z(x, y)$ 二阶偏导连续,试以 $\displaystyle u, v$ 作为新的自变量变换方程
$$
x^{2} \frac{\partial^{2} z}{\partial x^{2}}-y^{2} \frac{\partial^{2} z}{\partial y^{2}}=0
$$
其中 $\displaystyle u=x y, v=\frac{x}{y}$ .
💡 答案解析
暂无答案解析
📋 详细解题步骤
步骤 1/5
目标:明确新旧变量关系,并反解出x,y用u,v表示
已知新变量:\( u = xy \), \( v = \frac{x}{y} \)。
将两式相乘得:\( uv = x^2 \Rightarrow x = \sqrt{uv} \)。
将两式相除得:\( \frac{u}{v} = y^2 \Rightarrow y = \sqrt{\frac{u}{v}} \)。
(此处默认 \( x>0, y>0 \) 以便取正根。)
公式:x = \sqrt{uv}, \quad y = \sqrt{\frac{u}{v}}
提示:注意反解时需考虑定义域,通常假设x,y>0。
步骤 2/5
目标:求一阶偏导变换公式
利用链式法则:
对x求偏导:
\( \frac{\partial z}{\partial x} = \frac{\partial z}{\partial u} \frac{\partial u}{\partial x} + \frac{\partial z}{\partial v} \frac{\partial v}{\partial x} \)。
计算:\( \frac{\partial u}{\partial x} = y \), \( \frac{\partial v}{\partial x} = \frac{1}{y} \)。
所以:\( z_x = y z_u + \frac{1}{y} z_v \)。
对y求偏导:
\( \frac{\partial z}{\partial y} = \frac{\partial z}{\partial u} \frac{\partial u}{\partial y} + \frac{\partial z}{\partial v} \frac{\partial v}{\partial y} \)。
计算:\( \frac{\partial u}{\partial y} = x \), \( \frac{\partial v}{\partial y} = -\frac{x}{y^2} \)。
所以:\( z_y = x z_u - \frac{x}{y^2} z_v \)。
公式:z_x = y z_u + \frac{1}{y} z_v, \quad z_y = x z_u - \frac{x}{y^2} z_v
提示:注意u,v都是x,y的函数,链式法则不能遗漏项。
步骤 3/5
目标:求二阶偏导 z_xx
由 \( z_x = y z_u + \frac{1}{y} z_v \),对x再求偏导(y视为常数):
\( z_{xx} = y \frac{\partial}{\partial x}(z_u) + \frac{1}{y} \frac{\partial}{\partial x}(z_v) \)。
其中:
\( \frac{\partial z_u}{\partial x} = z_{uu} u_x + z_{uv} v_x = y z_{uu} + \frac{1}{y} z_{uv} \),
\( \frac{\partial z_v}{\partial x} = z_{vu} u_x + z_{vv} v_x = y z_{uv} + \frac{1}{y} z_{vv} \)(利用混合偏导相等)。
代入得:
\( z_{xx} = y (y z_{uu} + \frac{1}{y} z_{uv}) + \frac{1}{y} (y z_{uv} + \frac{1}{y} z_{vv}) \)
\( = y^2 z_{uu} + z_{uv} + z_{uv} + \frac{1}{y^2} z_{vv} \)
\( = y^2 z_{uu} + 2 z_{uv} + \frac{1}{y^2} z_{vv} \)。
公式:z_{xx} = y^2 z_{uu} + 2 z_{uv} + \frac{1}{y^2} z_{vv}
提示:注意对z_u和z_v再求导时,u和v仍是x的函数,需继续使用链式法则。
步骤 4/5
目标:求二阶偏导 z_yy
由 \( z_y = x z_u - \frac{x}{y^2} z_v \),对y求偏导(x视为常数):
\( z_{yy} = x \frac{\partial}{\partial y}(z_u) - x \frac{\partial}{\partial y}\left( \frac{1}{y^2} z_v \right) \)。
先算第一部分:
\( \frac{\partial z_u}{\partial y} = z_{uu} u_y + z_{uv} v_y = x z_{uu} - \frac{x}{y^2} z_{uv} \)。
第二部分用乘积法则:
\( \frac{\partial}{\partial y}\left( \frac{1}{y^2} z_v \right) = -\frac{2}{y^3} z_v + \frac{1}{y^2} \frac{\partial z_v}{\partial y} \),
而 \( \frac{\partial z_v}{\partial y} = z_{vu} u_y + z_{vv} v_y = x z_{uv} - \frac{x}{y^2} z_{vv} \)。
所以第二部分整体为:
\( -\frac{2}{y^3} z_v + \frac{1}{y^2} (x z_{uv} - \frac{x}{y^2} z_{vv}) \)。
代回:
\( z_{yy} = x (x z_{uu} - \frac{x}{y^2} z_{uv}) - x \left[ -\frac{2}{y^3} z_v + \frac{x}{y^2} z_{uv} - \frac{x}{y^4} z_{vv} \right] \)
\( = x^2 z_{uu} - \frac{x^2}{y^2} z_{uv} + \frac{2x}{y^3} z_v - \frac{x^2}{y^2} z_{uv} + \frac{x^2}{y^4} z_{vv} \)
\( = x^2 z_{uu} - \frac{2x^2}{y^2} z_{uv} + \frac{x^2}{y^4} z_{vv} + \frac{2x}{y^3} z_v \)。
公式:z_{yy} = x^2 z_{uu} - \frac{2x^2}{y^2} z_{uv} + \frac{x^2}{y^4} z_{vv} + \frac{2x}{y^3} z_v
提示:对y求导时,注意1/y^2是y的函数,需用乘积法则;混合偏导相等可简化计算。
步骤 5/5
目标:代入原方程并化简
原方程:\( x^2 z_{xx} - y^2 z_{yy} = 0 \)。
先计算 \( x^2 z_{xx} \):
\( x^2 z_{xx} = x^2 (y^2 z_{uu} + 2 z_{uv} + \frac{1}{y^2} z_{vv}) = x^2 y^2 z_{uu} + 2x^2 z_{uv} + \frac{x^2}{y^2} z_{vv} \)。
再计算 \( y^2 z_{yy} \):
\( y^2 z_{yy} = y^2 (x^2 z_{uu} - \frac{2x^2}{y^2} z_{uv} + \frac{x^2}{y^4} z_{vv} + \frac{2x}{y^3} z_v) \)
\( = x^2 y^2 z_{uu} - 2x^2 z_{uv} + \frac{x^2}{y^2} z_{vv} + \frac{2x}{y} z_v \)。
相减:
\( x^2 z_{xx} - y^2 z_{yy} = (x^2 y^2 z_{uu} + 2x^2 z_{uv} + \frac{x^2}{y^2} z_{vv}) - (x^2 y^2 z_{uu} - 2x^2 z_{uv} + \frac{x^2}{y^2} z_{vv} + \frac{2x}{y} z_v) \)
\( = 4x^2 z_{uv} - \frac{2x}{y} z_v \)。
令其等于0,得:
\( 4x^2 z_{uv} - \frac{2x}{y} z_v = 0 \)。
两边除以2x(x>0):
\( 2x z_{uv} - \frac{1}{y} z_v = 0 \)。
利用 \( x = \sqrt{uv}, y = \sqrt{\frac{u}{v}} \),代入:
\( 2\sqrt{uv} z_{uv} - \frac{1}{\sqrt{u/v}} z_v = 0 \),即 \( 2\sqrt{uv} z_{uv} - \sqrt{\frac{v}{u}} z_v = 0 \)。
两边乘以 \( \sqrt{u} \):
\( 2u\sqrt{v} z_{uv} - \sqrt{v} z_v = 0 \),即 \( \sqrt{v}(2u z_{uv} - z_v) = 0 \)。
由于 \( v > 0 \),故 \( 2u z_{uv} - z_v = 0 \),即 \( 2u \frac{\partial^2 z}{\partial u \partial v} = \frac{\partial z}{\partial v} \)。
公式:2u z_{uv} = z_v
提示:代入后注意合并同类项,并利用x,y与u,v的关系消去x,y,得到关于新变量的简洁方程。
📷 拍照上传批改
拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。