人邮高数 第7章 第7-5-12题

教材习题

📝 题目

12.求下列微分方程的通解. (1)$\left(4 x^{2} y-3 y^{2}\right) \mathrm{d} x+\left(x^{3}-3 x y\right) \mathrm{d} y=0$ ; (2)$\left(y-x \sqrt{x^{2}+y^{2}}\right) \mathrm{d} x-x \mathrm{~d} y=0$ ; (3)$\left(x y+\sqrt{1-x^{2} y^{2}}\right) \mathrm{d} x+x^{2} \mathrm{~d} y=0$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

**(1)** 给定方程: $$ (4x^2 y - 3y^2) \mathrm{d}x + (x^3 - 3xy) \mathrm{d}y = 0 $$ 检查是否为恰当微分方程: $$ M = 4x^2 y - 3y^2,\quad N = x^3 - 3xy $$ 计算偏导数: $$ \frac{\partial M}{\partial y} = 4x^2 - 6y,\quad \frac{\partial N}{\partial x} = 3x^2 - 3y $$ 二者不相等,故不是恰当方程。尝试找积分因子。计算: $$ \frac{\frac{\partial M}{\partial y} - \frac{\partial N}{\partial x}}{N} = \frac{(4x^2 - 6y) - (3x^2 - 3y)}{x^3 - 3xy} = \frac{x^2 - 3y}{x(x^2 - 3y)} = \frac{1}{x} $$ 仅与 $x$ 有关,故积分因子为: $$ \mu(x) = e^{\displaystyle{}\int \frac{1}{x} \mathrm{d}x} = e^{\ln|x|} = x $$ 乘以 $x$ 得新方程: $$ (4x^3 y - 3xy^2) \mathrm{d}x + (x^4 - 3x^2 y) \mathrm{d}y = 0 $$ 此时: $$ \tilde{M} = 4x^3 y - 3xy^2,\quad \tilde{N} = x^4 - 3x^2 y $$ 检查: $$ \frac{\partial \tilde{M}}{\partial y} = 4x^3 - 6xy,\quad \frac{\partial \tilde{N}}{\partial x} = 4x^3 - 6xy $$ 相等,故为恰当方程。求原函数 $u(x,y)$: $$ u = \int \tilde{M} \mathrm{d}x = \int (4x^3 y - 3xy^2) \mathrm{d}x = x^4 y - \frac{3}{2}x^2 y^2 + \varphi(y) $$ 对 $y$ 求偏导: $$ \frac{\partial u}{\partial y} = x^4 - 3x^2 y + \varphi'(y) $$ 令其等于 $\tilde{N} = x^4 - 3x^2 y$,得 $\varphi'(y)=0$,故 $\varphi(y)=C$。 通解为: $$ x^4 y - \frac{3}{2}x^2 y^2 = C $$

**(2)** 方程: $$ (y - x\sqrt{x^2 + y^2}) \mathrm{d}x - x \mathrm{d}y = 0 $$ 改写为: $$ y \mathrm{d}x - x \mathrm{d}y = x\sqrt{x^2 + y^2} \mathrm{d}x $$ 两边除以 $x^2$(假设 $x \neq 0$): $$ \frac{y \mathrm{d}x - x \mathrm{d}y}{x^2} = \frac{\sqrt{x^2 + y^2}}{x} \mathrm{d}x $$ 左边是 $\mathrm{d}\left(\frac{y}{x}\right)$,令 $u = \frac{y}{x}$,则右边: $$ \frac{\sqrt{x^2 + u^2 x^2}}{x} = \sqrt{1+u^2} $$ 得到: $$ \mathrm{d}u = \sqrt{1+u^2} \ \mathrm{d}x $$ 分离变量: $$ \frac{\mathrm{d}u}{\sqrt{1+u^2}} = \mathrm{d}x $$ 积分: $$ \ln\left| u + \sqrt{1+u^2} \right| = x + C $$ 回代 $u = y/x$: $$ \ln\left| \frac{y}{x} + \sqrt{1+\frac{y^2}{x^2}} \right| = x + C $$ 即: $$ \ln\left| \frac{y + \sqrt{x^2 + y^2}}{x} \right| = x + C $$ 通解为: $$ \frac{y + \sqrt{x^2 + y^2}}{x} = C e^{x} $$

**(3)** 方程: $$ \left(xy + \sqrt{1 - x^2 y^2}\right) \mathrm{d}x + x^2 \mathrm{d}y = 0 $$ 改写为: $$ x^2 \mathrm{d}y = -\left(xy + \sqrt{1 - x^2 y^2}\right) \mathrm{d}x $$ 除以 $x^2$: $$ \mathrm{d}y = -\left( \frac{y}{x} + \frac{\sqrt{1 - x^2 y^2}}{x^2} \right) \mathrm{d}x $$ 令 $u = xy$,则 $y = u/x$,微分得: $$ \mathrm{d}y = \frac{x \mathrm{d}u - u \mathrm{d}x}{x^2} $$ 代入方程: $$ \frac{x \mathrm{d}u - u \mathrm{d}x}{x^2} = -\left( \frac{u}{x^2} + \frac{\sqrt{1-u^2}}{x^2} \right) \mathrm{d}x $$ 两边乘以 $x^2$: $$ x \mathrm{d}u - u \mathrm{d}x = -\left( u + \sqrt{1-u^2} \right) \mathrm{d}x $$ 化简: $$ x \mathrm{d}u = -\sqrt{1-u^2} \ \mathrm{d}x $$ 分离变量: $$ \frac{\mathrm{d}u}{\sqrt{1-u^2}} = -\frac{\mathrm{d}x}{x} $$ 积分: $$ \arcsin u = -\ln|x| + C $$ 回代 $u = xy$: $$ \arcsin(xy) = -\ln|x| + C $$ 通解为: $$ \arcsin(xy) + \ln|x| = C $$

**难度评级**:★★★☆☆ (涉及恰当方程、积分因子、变量代换与三角反函数积分,需要一定技巧。)

📋 详细解题步骤

步骤 1/3
目标:判断方程类型并求解(1)
给定方程 (4x^2 y - 3y^2) dx + (x^3 - 3xy) dy = 0。计算 M=4x^2 y - 3y^2, N=x^3 - 3xy,得 ∂M/∂y=4x^2-6y, ∂N/∂x=3x^2-3y,不相等,故非恰当。计算 (∂M/∂y - ∂N/∂x)/N = (x^2-3y)/(x(x^2-3y)) = 1/x,仅与x有关,积分因子 μ(x)=e^{∫(1/x)dx}=x。乘以x得新方程 (4x^3 y - 3xy^2) dx + (x^4 - 3x^2 y) dy = 0,此时 ∂M̃/∂y = 4x^3-6xy = ∂Ñ/∂x,为恰当方程。求原函数 u=∫M̃ dx = x^4 y - (3/2)x^2 y^2 + φ(y),由 ∂u/∂y = x^4 - 3x^2 y + φ'(y) = Ñ = x^4 - 3x^2 y 得 φ'(y)=0,故通解为 x^4 y - (3/2)x^2 y^2 = C。
公式:μ(x)=e^{∫(∂M/∂y - ∂N/∂x)/N dx}
提示:注意检查偏导数是否相等,积分因子法适用于 (∂M/∂y - ∂N/∂x)/N 仅与x有关的情况。
步骤 2/3
目标:求解方程(2)
方程 (y - x√(x^2+y^2)) dx - x dy = 0 改写为 y dx - x dy = x√(x^2+y^2) dx。两边除以 x^2 (x≠0) 得 (y dx - x dy)/x^2 = √(x^2+y^2)/x dx,左边为 d(y/x),令 u=y/x,则右边为 √(1+u^2) dx,得 du = √(1+u^2) dx。分离变量 du/√(1+u^2) = dx,积分得 ln|u+√(1+u^2)| = x + C。回代 u=y/x 得 ln|(y+√(x^2+y^2))/x| = x + C,即 (y+√(x^2+y^2))/x = C e^x。
公式:d(y/x) = (y dx - x dy)/x^2
提示:观察到左边可凑微分,令 u=y/x 简化。
步骤 3/3
目标:求解方程(3)
方程 (xy + √(1-x^2 y^2)) dx + x^2 dy = 0 改写为 x^2 dy = -(xy + √(1-x^2 y^2)) dx,除以 x^2 得 dy = -(y/x + √(1-x^2 y^2)/x^2) dx。令 u=xy,则 y=u/x,微分得 dy = (x du - u dx)/x^2。代入得 (x du - u dx)/x^2 = -(u/x^2 + √(1-u^2)/x^2) dx,两边乘 x^2 得 x du - u dx = -(u + √(1-u^2)) dx,化简得 x du = -√(1-u^2) dx。分离变量 du/√(1-u^2) = -dx/x,积分得 arcsin u = -ln|x| + C。回代 u=xy 得 arcsin(xy) + ln|x| = C。
公式:d(xy) = x dy + y dx
提示:令 u=xy 可简化根号项,注意微分变换。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。