方企勤 第四章 级 数 第4.4题

教材习题

📝 题目

4.4.6 求证:

(1) $\frac{\pi }{\tan {a\pi }} = \frac{1}{a} + \mathop{\sum }\limits_{{n = 1}}^{\infty }\frac{2a}{{a}^{2} - {n}^{2}}\;\left( {0 < a < 1}\right)$ ;

(2) $\frac{1}{\tan x} = \frac{1}{x} + \mathop{\sum }\limits_{{n = 1}}^{\infty }\frac{2x}{{x}^{2} - {n}^{2}{\pi }^{2}}\;\left( {0 < x < \pi }\right)$ ;

(3) $\frac{1}{{\sin }^{2}x} = \frac{1}{{x}^{2}} + \mathop{\sum }\limits_{{n = 1}}^{\infty }\left\lbrack {\frac{1}{{\left( x - n\pi \right) }^{2}} + \frac{1}{{\left( x + n\pi \right) }^{2}}}\right\rbrack \;\left( {0 < x < \pi }\right)$ .

💡 答案解析

## 4.4.1 正交性证明

### (1) $\\displaystyle{\{ \cos nx \}_{n=0}^{\infty}}$ 在 $[0,\pi]$ 上正交

**证明**: 对于 $m \neq n$,计算内积: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \cos(mx) \cos(nx) \, dx = \frac12 \int_0^\pi [\cos((m+n)x) + \cos((m-n)x)]\, dx }$$ 由于 $m \pm n$ 是整数且非零,所以 $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \cos(kx)\, dx = \frac{\sin(k\pi)}{k} = 0, \quad k \neq 0 }$$ 因此积分值为 0。 当 $m=n=0$ 时: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi 1^2 \, dx = \pi }$$ 当 $m=n>0$ 时: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \cos^2(nx)\, dx = \frac{\pi}{2} }$$ 所以它们是正交系。

---

### (2) $\{ \sin nx \}_{n=1}^{\infty}$ 在 $[0,\pi]$ 上正交

**证明**: 对于 $m \neq n$: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \sin(mx) \sin(nx)\, dx = \frac12 \int_0^\pi [\cos((m-n)x) - \cos((m+n)x)]\, dx = 0 }$$ 当 $m=n$ 时: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \sin^2(nx)\, dx = \frac{\pi}{2} }$$ 故正交。

---

### (3) 在 $[-l,l]$ 上的三角函数系正交

**证明**: 考虑函数 $\displaystyle 1, \cos\frac{\pi x}{l}, \sin\frac{\pi x}{l}, \dots$ 利用变量代换 $\displaystyle t = \frac{\pi x}{l}$,则 $x \in [-l,l]$ 对应 $t \in [-\pi,\pi]$,且 $\displaystyle dx = \frac{l}{\pi} dt$。 于是积分变为常数倍的标准三角函数在 $[-\pi,\pi]$ 上的正交性,结论成立。

---

## 4.4.2 傅里叶级数展开

### (1) $f(x)=\sin^4 x$ 在 $[-\pi,\pi]$

利用三角恒等式: $$ \sin^4 x = \left(\frac{1-\cos 2x}{2}\right)^2 = \frac14(1 - 2\cos 2x + \cos^2 2x) $$ 而 $\displaystyle \cos^2 2x = \frac{1+\cos 4x}{2}$,代入得: $$ \sin^4 x = \frac14\left(1 - 2\cos 2x + \frac12 + \frac12\cos 4x\right) = \frac38 - \frac12\cos 2x + \frac18\cos 4x $$ 这就是它的傅里叶级数(只有有限项)。

---

### (2) $f(x)=\sec x$ 在 $[-\pi,\pi]$

注意 $\sec x$ 在 $\displaystyle x=\pm \frac{\pi}{2}$ 处无定义且发散,因此不能展开成通常的傅里叶级数(不满足收敛条件)。 所以本题无解或需说明不可展开。

---

### (3) $\displaystyle f(x)=\sin\frac{x}{2}$ 在 $[-\pi,\pi]$

它是奇函数,所以只有正弦项: $$\\displaystyle{ b_n = \frac{2}{\pi} \int_0^\pi \sin\frac{x}{2} \sin(nx)\, dx }$$ 利用积化和差: $$ \sin\frac{x}{2}\sin(nx) = \frac12\left[\cos\left((n-\frac12)x\right) - \cos\left((n+\frac12)x\right)\right] $$ 积分: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \cos(kx)\,dx = \frac{\sin(k\pi)}{k} }$$ 因此: $$ b_n = \frac{1}{\pi}\left[ \frac{\sin((n-\frac12)\pi)}{n-\frac12} - \frac{\sin((n+\frac12)\pi)}{n+\frac12} \right] $$ 注意 $\displaystyle \sin((n\pm\frac12)\pi) = (-1)^n$,所以: $$ b_n = \frac{1}{\pi}\left[ \frac{(-1)^n}{n-\frac12} - \frac{(-1)^n}{n+\frac12} \right] = \frac{(-1)^n}{\pi} \cdot \frac{1}{(n-\frac12)(n+\frac12)} = \frac{(-1)^n}{\pi} \cdot \frac{4}{4n^2-1} $$ 因此: $$\\displaystyle{ \sin\frac{x}{2} = \frac{4}{\pi} \sum_{n=1}^\infty \frac{(-1)^n}{4n^2-1} \sin(nx) }$$

---

### (4) $f(x)=|\sin x|$ 在 $[-\pi,\pi]$

它是偶函数,所以只有余弦项和常数项。 $\displaystyle a_0 = \frac{2}{\pi} \int_0^\pi \sin x\, dx = \frac{4}{\pi}$ 对于 $n\ge 1$: $$\\displaystyle{ a_n = \frac{2}{\pi} \int_0^\pi \sin x \cos(nx)\, dx }$$ 利用积化和差: $$ \sin x \cos(nx) = \frac12[\sin((n+1)x) - \sin((n-1)x)] $$ 积分得: $$\\displaystyle{ \int_0^\pi \sin(kx)\,dx = \frac{1 - (-1)^k}{k} }$$ 所以: $$ a_n = \frac{1}{\pi}\left[ \frac{1-(-1)^{n+1}}{n+1} - \frac{1-(-1)^{n-1}}{n-1} \right] $$ 当 $n$ 为奇数时,$(-1)^{n+1}=1$,$(-1)^{n-1}=1$,分子为0,所以 $a_n=0$。 当 $n$ 为偶数,设 $n=2m$,则: $$ a_{2m} = \frac{1}{\pi}\left[ \frac{2}{2m+1} - \frac{2}{2m-1} \right] = \frac{2}{\pi} \cdot \frac{-2}{(2m+1)(2m-1)} = -\frac{4}{\pi(4m^2-1)} $$ 因此: $$\\displaystyle{ |\sin x| = \frac{2}{\pi} - \frac{4}{\pi} \sum_{m=1}^\infty \frac{\cos(2mx)}{4m^2-1} }$$

---

## 4.4.3 $f(x)=|x|$ 在 $[-\pi,\pi]$

偶函数,所以只有余弦项: $$\\displaystyle{ a_0 = \frac{2}{\pi} \int_0^\pi x\, dx = \pi }$$ $$\\displaystyle{ a_n = \frac{2}{\pi} \int_0^\pi x \cos(nx)\, dx }$$ 分部积分: $$\\displaystyle{ \int x\cos(nx)\,dx = \frac{x\sin(nx)}{n} + \frac{\cos(nx)}{n^2} }$$ 代入上下限 $0,\pi$: $$ a_n = \frac{2}{\pi}\left[ \frac{\pi\sin(n\pi)}{n} + \frac{\cos(n\pi)-1}{n^2} \right] = \frac{2}{\pi}\cdot \frac{(-1)^n - 1}{n^2} $$ 当 $n$ 为偶数时 $a_n=0$;当 $n$ 为奇数 $n=2k-1$ 时: $$ a_{2k-1} = \frac{2}{\pi} \cdot \frac{-2}{(2k-1)^2} = -\frac{4}{\pi(2k-1)^2} $$ 所以: $$\\displaystyle{ |x| = \frac{\pi}{2} - \frac{4}{\pi} \sum_{k=1}^\infty \frac{\cos((2k-1)x)}{(2k-1)^2} }$$

### 求和

(1) 令 $x=0$: $$\\displaystyle{ 0 = \frac{\pi}{2} - \frac{4}{\pi} \sum_{k=1}^\infty \frac{1}{(2k-1)^2} }$$ 得: $$\\displaystyle{ \sum_{k=1}^\infty \frac{1}{(2k-1)^2} = \frac{\pi^2}{8} }$$

(2) 已知 $\displaystyle \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} = \frac{\pi^2}{6}$。

(3) 令 $x=\pi$: $$ \pi = \frac{\pi}{2} - \frac{4}{\pi} \sum_{k=1}^

📋 详细解题步骤

步骤 1/3
目标:证明 (1) 式:π/tan(aπ) = 1/a + Σ_{n=1}^∞ 2a/(a^2 - n^2), 0
考虑函数 f(x) = cos(ax) 在区间 [-π, π] 上的傅里叶级数展开。由于 f(x) 是偶函数,展开为余弦级数。计算傅里叶系数:a0 = (2/π)∫_0^π cos(ax) dx = (2/π) * sin(aπ)/a;an = (2/π)∫_0^π cos(ax) cos(nx) dx = (2/π) * [(-1)^n a sin(aπ)]/(a^2 - n^2)。于是 f(x) = a0/2 + Σ_{n=1}^∞ an cos(nx)。代入 x=π,得 cos(aπ) = (sin(aπ))/(aπ) + Σ_{n=1}^∞ [2a sin(aπ) cos(nπ)]/[π(a^2 - n^2)]。由于 cos(nπ)=(-1)^n,两边除以 sin(aπ) 并整理即得 (1) 式。
公式:cos(ax) = (sin(aπ))/(aπ) + Σ_{n=1}^∞ [2a sin(aπ) (-1)^n cos(nx)]/[π(a^2 - n^2)]
提示:注意利用傅里叶级数在 x=π 处的值,以及 cos(nπ)=(-1)^n。
步骤 2/3
目标:证明 (2) 式:1/tan x = 1/x + Σ_{n=1}^∞ 2x/(x^2 - n^2 π^2), 0
在 (1) 式中令 a = x/π,则 0 < a < 1。代入 (1) 式:π/tan(x) = π/x + Σ_{n=1}^∞ 2(x/π)/[(x/π)^2 - n^2] = π/x + Σ_{n=1}^∞ (2x/π)/(x^2/π^2 - n^2) = π/x + Σ_{n=1}^∞ (2x/π) * π^2/(x^2 - n^2 π^2) = π/x + Σ_{n=1}^∞ 2xπ/(x^2 - n^2 π^2)。两边除以 π 即得 (2) 式。
公式:π/tan(aπ) = 1/a + Σ 2a/(a^2 - n^2)
提示:通过变量代换将 (1) 式转化为 (2) 式。
步骤 3/3
目标:证明 (3) 式:1/sin^2 x = 1/x^2 + Σ_{n=1}^∞ [1/(x-nπ)^2 + 1/(x+nπ)^2], 0
对 (2) 式两边求导。设 f(x)=1/tan x,则 f'(x) = -1/sin^2 x。右边求导:d/dx [1/x + Σ_{n=1}^∞ 2x/(x^2 - n^2 π^2)] = -1/x^2 + Σ_{n=1}^∞ [2/(x^2 - n^2 π^2) - 4x^2/(x^2 - n^2 π^2)^2] = -1/x^2 - Σ_{n=1}^∞ [2(x^2 + n^2 π^2)/(x^2 - n^2 π^2)^2]。但更简单的方法是利用部分分式展开:1/sin^2 x = Σ_{n=-∞}^∞ 1/(x - nπ)^2,然后分离 n=0 项和正负项即得 (3) 式。或者从 (2) 式出发,利用恒等式 1/sin^2 x = 1/tan^2 x + 1,但直接求导可得。
公式:d/dx (1/tan x) = -1/sin^2 x
提示:注意求导时小心处理级数项,或者利用已知的展开式。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。