人邮高数 第6章 第6-4-14题

教材习题

📝 题目

14.设曲面 $\displaystyle \Sigma: z=x \mathrm{e}^{\frac{y}{x}}$ ,点 $M(x, y, z) \in \Sigma$ ,试证曲面 $\Sigma$ 在点 $M$ 处的法线垂直于直线 $O M$(其中 $O$ 为坐标原点)。

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

**题目**:设曲面 $\Sigma: z = x e^{\frac{y}{x}}$,点 $M(x, y, z) \in \Sigma$,试证曲面 $\Sigma$ 在点 $M$ 处的法线垂直于直线 $OM$(其中 $O$ 为坐标原点)。

**证明**:

将曲面方程改写为隐函数形式: $$ F(x, y, z) = z - x e^{\frac{y}{x}} = 0. $$

曲面在点 $M(x, y, z)$ 处的法向量为梯度: $$ \mathbf{n} = \nabla F = \left( \frac{\partial F}{\partial x}, \frac{\partial F}{\partial y}, \frac{\partial F}{\partial z} \right). $$

先计算偏导数: $$ \frac{\partial F}{\partial x} = -\left( e^{\frac{y}{x}} + x \cdot e^{\frac{y}{x}} \cdot \left(-\frac{y}{x^2}\right) \right) = - e^{\frac{y}{x}} + \frac{y}{x} e^{\frac{y}{x}} = e^{\frac{y}{x}} \left( \frac{y}{x} - 1 \right). $$ $$ \frac{\partial F}{\partial y} = -x e^{\frac{y}{x}} \cdot \frac{1}{x} = - e^{\frac{y}{x}}. $$ $$ \frac{\partial F}{\partial z} = 1. $$

因此法向量为: $$ \mathbf{n} = \left( e^{\frac{y}{x}} \left( \frac{y}{x} - 1 \right), \; - e^{\frac{y}{x}}, \; 1 \right). $$

直线 $OM$ 的方向向量为 $\overrightarrow{OM} = (x, y, z)$。

要证明法线垂直于直线 $OM$,只需证明法向量与方向向量的点积为零: $$ \mathbf{n} \cdot \overrightarrow{OM} = e^{\frac{y}{x}} \left( \frac{y}{x} - 1 \right) \cdot x + (- e^{\frac{y}{x}}) \cdot y + 1 \cdot z. $$

化简第一项: $$ e^{\frac{y}{x}} \left( \frac{y}{x} - 1 \right) x = e^{\frac{y}{x}} (y - x). $$

于是: $$ \mathbf{n} \cdot \overrightarrow{OM} = e^{\frac{y}{x}}(y - x) - y e^{\frac{y}{x}} + z. $$ $$ = e^{\frac{y}{x}} y - e^{\frac{y}{x}} x - y e^{\frac{y}{x}} + z = - x e^{\frac{y}{x}} + z. $$

由于点 $M$ 在曲面上,满足 $z = x e^{\frac{y}{x}}$,代入得: $$ \mathbf{n} \cdot \overrightarrow{OM} = - x e^{\frac{y}{x}} + x e^{\frac{y}{x}} = 0. $$

因此法向量与 $OM$ 方向向量垂直,即法线垂直于直线 $OM$。证毕。

难度:★★☆☆☆

📋 详细解题步骤

步骤 1/6
目标:将曲面方程改写为隐函数形式
令 F(x, y, z) = z - x e^{y/x} = 0。
公式:F(x, y, z) = z - x e^{y/x}
提示:隐函数形式便于求梯度得到法向量。
步骤 2/6
目标:计算曲面在点 M 处的法向量
法向量为梯度 ∇F = (∂F/∂x, ∂F/∂y, ∂F/∂z)。计算偏导数:∂F/∂x = e^{y/x}(y/x - 1),∂F/∂y = -e^{y/x},∂F/∂z = 1。
公式:n = (e^{y/x}(y/x - 1), -e^{y/x}, 1)
提示:注意对 x 求偏导时使用乘积法则和链式法则。
步骤 3/6
目标:写出直线 OM 的方向向量
直线 OM 的方向向量为 OM = (x, y, z)。
公式:OM = (x, y, z)
提示:O 为原点,M 的坐标即方向向量。
步骤 4/6
目标:计算法向量与 OM 的点积
点积 n·OM = e^{y/x}(y/x - 1)·x + (-e^{y/x})·y + 1·z = e^{y/x}(y - x) - y e^{y/x} + z = -x e^{y/x} + z。
公式:n·OM = -x e^{y/x} + z
提示:化简时注意合并同类项。
步骤 5/6
目标:利用曲面方程代入化简
因为点 M 在曲面上,满足 z = x e^{y/x},代入得 n·OM = -x e^{y/x} + x e^{y/x} = 0。
公式:z = x e^{y/x}
提示:代入后点积为零,说明法向量与 OM 垂直。
步骤 6/6
目标:得出结论
由于法向量与直线 OM 的方向向量点积为零,所以法线垂直于直线 OM。
提示:法线方向即法向量方向。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。