同济高数 第9章 第9-7-9题

教材习题

📝 题目

9.设函数 $u(x, y, z), v(x, y, z)$ 的各个偏导数都存在且连续,证明: (1)$\nabla(c u)=c \nabla u$(其中 $c$ 为常数); (2)$\nabla(u \pm v)=\nabla u \pm \nabla v$ ; (3)$\nabla(u v)=v \nabla u+u \nabla v$ ; (4)$\displaystyle \nabla\left(\frac{u}{v}\right)=\frac{v \nabla u-u \nabla v}{v^{2}} \quad(v \neq 0)$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答]

**证明**:设函数 $u(x,y,z), v(x,y,z)$ 的各个偏导数都存在且连续,则梯度算子定义为: $$ \nabla = \left( \frac{\partial}{\partial x}, \frac{\partial}{\partial y}, \frac{\partial}{\partial z} \right) $$

---

### (1)$\nabla(c u)=c \nabla u$(其中 $c$ 为常数)

由梯度定义: $$ \nabla(c u) = \left( \frac{\partial (c u)}{\partial x}, \frac{\partial (c u)}{\partial y}, \frac{\partial (c u)}{\partial z} \right) $$ 由于常数可提到偏导外: $$ = \left( c \frac{\partial u}{\partial x}, c \frac{\partial u}{\partial y}, c \frac{\partial u}{\partial z} \right) = c \left( \frac{\partial u}{\partial x}, \frac{\partial u}{\partial y}, \frac{\partial u}{\partial z} \right) = c \nabla u $$ 证毕。

---

### (2)$\nabla(u \pm v)=\nabla u \pm \nabla v$

由梯度定义: $$ \nabla(u \pm v) = \left( \frac{\partial (u \pm v)}{\partial x}, \frac{\partial (u \pm v)}{\partial y}, \frac{\partial (u \pm v)}{\partial z} \right) $$ 利用偏导的线性性质: $$ = \left( \frac{\partial u}{\partial x} \pm \frac{\partial v}{\partial x}, \frac{\partial u}{\partial y} \pm \frac{\partial v}{\partial y}, \frac{\partial u}{\partial z} \pm \frac{\partial v}{\partial z} \right) $$ $$ = \left( \frac{\partial u}{\partial x}, \frac{\partial u}{\partial y}, \frac{\partial u}{\partial z} \right) \pm \left( \frac{\partial v}{\partial x}, \frac{\partial v}{\partial y}, \frac{\partial v}{\partial z} \right) = \nabla u \pm \nabla v $$ 证毕。

---

### (3)$\nabla(u v)=v \nabla u+u \nabla v$

由梯度定义: $$ \nabla(u v) = \left( \frac{\partial (u v)}{\partial x}, \frac{\partial (u v)}{\partial y}, \frac{\partial (u v)}{\partial z} \right) $$ 利用乘积求导法则: $$ \frac{\partial (u v)}{\partial x} = v \frac{\partial u}{\partial x} + u \frac{\partial v}{\partial x} $$ 同理对 $y, z$ 成立,因此: $$ \nabla(u v) = \left( v \frac{\partial u}{\partial x} + u \frac{\partial v}{\partial x}, \; v \frac{\partial u}{\partial y} + u \frac{\partial v}{\partial y}, \; v \frac{\partial u}{\partial z} + u \frac{\partial v}{\partial z} \right) $$ $$ = v \left( \frac{\partial u}{\partial x}, \frac{\partial u}{\partial y}, \frac{\partial u}{\partial z} \right) + u \left( \frac{\partial v}{\partial x}, \frac{\partial v}{\partial y}, \frac{\partial v}{\partial z} \right) = v \nabla u + u \nabla v $$ 证毕。

---

### (4)$\nabla\left(\frac{u}{v}\right)=\frac{v \nabla u-u \nabla v}{v^{2}} \quad(v \neq 0)$

由梯度定义: $$ \nabla\left(\frac{u}{v}\right) = \left( \frac{\partial}{\partial x}\left(\frac{u}{v}\right), \frac{\partial}{\partial y}\left(\frac{u}{v}\right), \frac{\partial}{\partial z}\left(\frac{u}{v}\right) \right) $$ 利用商的求导法则: $$ \frac{\partial}{\partial x}\left(\frac{u}{v}\right) = \frac{v \frac{\partial u}{\partial x} - u \frac{\partial v}{\partial x}}{v^2} $$ 同理对 $y, z$ 成立,因此: $$ \nabla\left(\frac{u}{v}\right) = \left( \frac{v \frac{\partial u}{\partial x} - u \frac{\partial v}{\partial x}}{v^2}, \frac{v \frac{\partial u}{\partial y} - u \frac{\partial v}{\partial y}}{v^2}, \frac{v \frac{\partial u}{\partial z} - u \frac{\partial v}{\partial z}}{v^2} \right) $$ $$ = \frac{1}{v^2} \left( v \frac{\partial u}{\partial x} - u \frac{\partial v}{\partial x}, v \frac{\partial u}{\partial y} - u \frac{\partial v}{\partial y}, v \frac{\partial u}{\partial z} - u \frac{\partial v}{\partial z} \right) $$ $$ = \frac{v \left( \frac{\partial u}{\partial x}, \frac{\partial u}{\partial y}, \frac{\partial u}{\partial z} \right) - u \left( \frac{\partial v}{\partial x}, \frac{\partial v}{\partial y}, \frac{\partial v}{\partial z} \right)}{v^2} = \frac{v \nabla u - u \nabla v}{v^2} $$ 证毕。

---

**难度评级**:★☆☆☆☆ (仅需掌握梯度定义与基本求导法则,步骤直接,无复杂技巧。)

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:证明 (1) ∇(c u) = c ∇u
由梯度定义,∇(c u) = (∂(c u)/∂x, ∂(c u)/∂y, ∂(c u)/∂z)。由于c是常数,可提到偏导外,得(c ∂u/∂x, c ∂u/∂y, c ∂u/∂z) = c (∂u/∂x, ∂u/∂y, ∂u/∂z) = c ∇u。
公式:∇(c u) = c ∇u
提示:常数因子可以直接提出梯度符号。
步骤 2/4
目标:证明 (2) ∇(u ± v) = ∇u ± ∇v
由梯度定义,∇(u ± v) = (∂(u ± v)/∂x, ∂(u ± v)/∂y, ∂(u ± v)/∂z)。利用偏导的线性性质,得(∂u/∂x ± ∂v/∂x, ∂u/∂y ± ∂v/∂y, ∂u/∂z ± ∂v/∂z) = (∂u/∂x, ∂u/∂y, ∂u/∂z) ± (∂v/∂x, ∂v/∂y, ∂v/∂z) = ∇u ± ∇v。
公式:∇(u ± v) = ∇u ± ∇v
提示:梯度运算满足线性性质。
步骤 3/4
目标:证明 (3) ∇(u v) = v ∇u + u ∇v
由梯度定义,∇(u v) = (∂(u v)/∂x, ∂(u v)/∂y, ∂(u v)/∂z)。利用乘积求导法则,∂(u v)/∂x = v ∂u/∂x + u ∂v/∂x,类似对y,z。因此∇(u v) = (v ∂u/∂x + u ∂v/∂x, v ∂u/∂y + u ∂v/∂y, v ∂u/∂z + u ∂v/∂z) = v (∂u/∂x, ∂u/∂y, ∂u/∂z) + u (∂v/∂x, ∂v/∂y, ∂v/∂z) = v ∇u + u ∇v。
公式:∇(u v) = v ∇u + u ∇v
提示:类似于乘积的导数法则。
步骤 4/4
目标:证明 (4) ∇(u/v) = (v ∇u - u ∇v)/v² (v≠0)
由梯度定义,∇(u/v) = (∂(u/v)/∂x, ∂(u/v)/∂y, ∂(u/v)/∂z)。利用商的求导法则,∂(u/v)/∂x = (v ∂u/∂x - u ∂v/∂x)/v²,类似对y,z。因此∇(u/v) = ((v ∂u/∂x - u ∂v/∂x)/v², (v ∂u/∂y - u ∂v/∂y)/v², (v ∂u/∂z - u ∂v/∂z)/v²) = (v (∂u/∂x, ∂u/∂y, ∂u/∂z) - u (∂v/∂x, ∂v/∂y, ∂v/∂z))/v² = (v ∇u - u ∇v)/v²。
公式:∇(u/v) = (v ∇u - u ∇v)/v²
提示:注意分母v²,且v≠0。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。