因为 $\forall b \in \mathbf{R}, \max _{x \in[0,1]}\left|x^{2}+a x+b\right| \geqslant 1$ ,即 $\forall b \in \mathbf{R}, \exists x \in[0,1]$ 有 $\left|x^{2}+a x+b\right| \geqslant 1$ .考虑其否定:$\exists b \in \mathbf{R}, \forall x \in[0,1]$ 有 $\left|x^{2}+a x+b\right|<1$ ,即 $-1<x^{2}+a x+b<1$ .将 $x=1$ 和 $x=0$ 代人得 $\left\{\begin{array}{l}-1<1+a+b<1, \\ -1<b<1,\end{array}\right.$ 解得 $\left\{\begin{array}{l}-2-a<b<-a, \\ -1<b<1 .\end{array}\right.$ 因为这样的 $b$ 存在,所以 $\left\{\begin{array}{l}-2-a<1, \\ -1<-a,\end{array}\right.$ 解得 $-3<a<1$. 此时函数 $f(x)=x^{2}+a x+b$ 的对称轴 $\displaystyle x=-\frac{a}{2} \in\left(-\frac{1}{2}, \frac{3}{2}\right)$ .当 $\displaystyle -\frac{a}{2} \notin(0,1)$ 时,显然成立.当 $\displaystyle -\frac{a}{2} \in(0,1)$ ,即 $a \in(-2,0)$ 时,还需 $\displaystyle f(x)_{\text {min }}=b-\frac{a^{2}}{4}>-1$ ,所以 $\displaystyle b>\frac{a^{2}}{4}-1$ .因为 $\displaystyle \frac{a^{2}}{4}-1<0$ ,所以 $\displaystyle \frac{a^{2}}{4}-1<1$ 且 $\displaystyle \frac{a^{2}}{4}-1<-a$ ,故此时 $b$ 有解,成立. 故"$\exists b \in \mathbf{R}, \forall x \in[0,1]$ 有 $\left|x^{2}+a x+b\right|<1$",其充要条件为 $a \in(-3,1)$ .所以本题中 $a$ 的取值范围是 $(-\infty,-3] \cup[1,+\infty)$ .