2026年考研数学二第21题
📝 题目
(本题满分 12 分) 求微分方程 $x^{2} y^{\prime \prime}-2 x y^{\prime}-\left(y^{\prime}\right)^{2}=0(x\gt 2)$ 满足条件 $\left.y\right|_{x=3}=\displaystyle\frac{1}{2},\left.y^{\prime}\right|_{x=3}=-9$ 的解.
💡 答案解析
以下是该题的标准解答,用LaTeX格式清晰书写,步骤完整。
---
**【解】** 所给微分方程为 \[ x^{2} y^{\prime \prime} - 2x y^{\prime} - (y^{\prime})^{2} = 0,\quad x>2. \] 此方程属于二阶可降阶中的**不显含 $y$** 的类型。
**第一步:降阶** 令 \[ p = y^{\prime},\quad y^{\prime \prime} = $\frac{\mathrm{d}p}{\mathrm{d}x} = p^{\prime}, \] 代入原方程得 \[ x^{2} p^{\prime} - 2x p - p^{2} = 0, \] 整理为 \[ p^{\prime} - \frac{2}{x} p = x^{-2} p^{2}. \] 这是关于 $p$ 的伯努利方程,其中 $n=2$。
**第二步:化为线性方程** 令 $z = p^{-1}$,则 \[ z^{\prime} = -p^{-2} p^{\prime}. \] 代入方程 \[ p^{\prime} - \frac{2}{x} p = x^{-2} p^{2} \] 两边同乘以 $(-p^{-2})$,得 \[ z^{\prime} + \frac{2}{x} z = -x^{-2}. \] 这是一阶线性微分方程。
**第三步:求解 $z$** 通解公式为 \[ z = $\mathrm{e}^{-\int\frac{2}{x}\,\mathrm{d}x} \left( \int \mathrm{e}^{\int\frac{2}{x}\,\mathrm{d}x} \cdot (-x^{-2})\,\mathrm{d}x + C \right). \] 由于 \[ \mathrm{e}^{\int\frac{2}{x}\,\mathrm{d}x} = $\mathrm{e}^{2\ln x} = x^{2}, \] 则 \[ z = $\frac{1}{x^{2}} \left( \int x^{2} \cdot (-x^{-2})\,\mathrm{d}x + C \right) = $\frac{1}{x^{2}} \left( -\int 1\,\mathrm{d}x + C \right) = $\frac{1}{x^{2}}(-x + C). \] 即 \[ z = -\frac{1}{x} + \frac{C}{x^{2}}. \]
**第四步:由初始条件定 $C$** 已知 $y^{\prime}(3) = -9$,故 \[ z(3) = $\frac{1}{y^{\prime}(3)} = -\frac{1}{9}. \] 代入 $z$ 得 \[ -\frac{1}{9} = -\frac{1}{3} + \frac{C}{9} \;\Longrightarrow\; -\frac{1}{9} = -\frac{3}{9} + \frac{C}{9} \;\Longrightarrow\; C = 2. \] 所以 \[ \frac{1}{y^{\prime}} = -\frac{1}{x} + \frac{2}{x^{2}}. \]
**第五步:解得 $y^{\prime}$ 并积分** 于是 \[ y^{\prime} = $\frac{1}{-\df\frac{1}{x} + \df\frac{2}{x^{2}}} = $\frac{1}{\df\frac{-x+2}{x^{2}}} = $\frac{x^{2}}{2 - x}. \] 从而 \[ y = $\int \frac{x^{2}}{2-x} \,\mathrm{d}x. \] 进行多项式除法: \[ \frac{x^{2}}{2-x} = -x - 2 + \frac{4}{2-x} = -x - 2 - \frac{4}{x-2}. \] 因此 \[ y = $\int \left( -x - 2 - \frac{4}{x-2} \right) \mathrm{d}x = -\frac{1}{2}x^{2} - 2x - 4\ln|x-2| + C_1. \] 因为 $x\gt 2$,绝对值可去掉,写为 \[ y = -\frac{1}{2}x^{2} - 2x - 4\ln(x-2) + C_1. \]
**第六步:由 $y(3)=\displaystyle\frac12$ 定 $C_1$** 代入 $x=3$ 得 \[ \frac12 = -\frac{9}{2} - 6 - 4\ln 1 + C_1 = -\frac{9}{2} - 6 + C_1. \] 注意 $-\displaystyle\frac{9}{2} - 6 = -\displaystyle\frac{21}{2}$,所以 \[ \frac12 = -\frac{21}{2} + C_1 \;\Longrightarrow\; C_1 = 11. \]
**第七步:最终解** 所求满足条件的解为 \[ \boxed{y = -\frac12 x^{2} - 2x - 4\ln(x-2) + 11}. \]