2018年考研数学一第20题
📝 题目
设实二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=\left(x_{1}-x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{1}+a x_{3}\right)^{2}$ ,其中 $a$ 是参数。 (I)求 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=0$ 的解; (II)求 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 的规范形。
💡 答案解析
(I )$f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=\left(x_{1}-x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{1}+a x_{3}\right)^{2}=0$ 的充分必要条件是 $\left\{\begin{array}{l}x_{1}-x_{2}+x_{3}=0, \\ x_{2}+x_{3}=0, \\ x_{1}+a x_{3}=0 .\end{array}\right.$ 对齐次线性方程组的系数矩阵作初等行变换得
$$ \boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{ccc} 1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & a \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc} 1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & a-1 \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{ccc} 1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & a-2 \end{array}\right) $$
$a \neq 2$ 时,$f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=0$ 只有零解 $x=\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)^{\mathrm{T}}=(0,0,0)^{\mathrm{T}}$ , $a=2$ 时, $\boldsymbol{A} \rightarrow\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 2 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ , $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=0$ 有非零解 $x=\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)^{\mathrm{T}}=k(-2,-1,1)^{\mathrm{T}}$ ,其中 $k \neq 0$ 。 ( II )$a \neq 2$ 时,令 $\left(\begin{array}{l}y_{1} \\ y_{2} \\ y_{3}\end{array}\right)=\left(\begin{array}{ccc}1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & a\end{array}\right)\left(\begin{array}{l}x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3}\end{array}\right)$ ,
因 $\left|\begin{array}{ccc}1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & a\end{array}\right|=\left|\begin{array}{ccc}1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & a-2\end{array}\right|=a-2 \neq 0$ ,则矩阵 $\left(\begin{array}{ccc}1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & a\end{array}\right)$ 可逆, 所以 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 的规范形为 $f\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=y_{1}^{2}+y_{2}^{2}+y_{3}^{2}$ 。 $a=2$ 时,
$$ \begin{aligned} f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right) & =\left(x_{1}-x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\left(x_{1}+a x_{3}\right)^{2} \\ & =2 x_{1}^{2}+2 x_{2}^{2}+6 x_{3}^{2}-2 x_{1} x_{2}+6 x_{1} x_{3} \\ & =2\left(x_{1}-x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\frac{3}{2} x_{2}^{2}+\frac{3}{2} x_{3}^{2}+3 x_{2} x_{3} \\ & =2\left(x_{1}-x_{2}+x_{3}\right)^{2}+\frac{3}{2}\left(x_{2}+x_{3}\right)^{2} \end{aligned} $$
所以 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 的规范形为 $f\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=y_{1}^{2}+y_{2}^{2}$ 。