目标:求一阶偏导∂z/∂x
已知函数 $z = f(xy, yg(x))$,其中 $f$ 和 $g$ 均为可微函数。为求 $\frac{\partial z}{\partial x}$,引入中间变量:设 $u = xy$,$v = yg(x)$,则 $z = f(u, v)$。根据多元复合函数链式法则,有:
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = \frac{\partial f}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial x} + \frac{\partial f}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial x}.
$$
分别计算各偏导数:
- $\frac{\partial u}{\partial x} = y$(因为 $u = xy$,对 $x$ 求偏导时 $y$ 视为常数);
- $\frac{\partial v}{\partial x} = y \cdot g'(x)$(因为 $v = yg(x)$,对 $x$ 求偏导时 $y$ 为常数,$g'(x)$ 表示 $g$ 对 $x$ 的导数)。
记 $f_1' = \frac{\partial f}{\partial u}$,$f_2' = \frac{\partial f}{\partial v}$,代入链式法则得:
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = f_1' \cdot y + f_2' \cdot y g'(x) = y f_1' + y f_2' g'(x).
$$
因此,一阶偏导数 $\frac{\partial z}{\partial x}$ 的表达式为 $y f_1' + y f_2' g'(x)$。注意,$f_1'$ 和 $f_2'$ 仍然是关于 $u=xy$ 和 $v=yg(x)$ 的函数,在后续步骤中可能需进一步展开。
公式:$$\frac{\partial z}{\partial x} = y f_1' + y f_2' g'(x)$$
提示:牢记链式法则:先对中间变量求导,再乘以中间变量对自变量的偏导。
目标:求二阶混合偏导∂²z/∂x∂y
已知$z = f(u, v)$,其中$u = x + y$,$v = g(x)$,且$f$具有二阶连续偏导数。第一步已求得一阶偏导:
$$
\frac{\partial z}{\partial x} = f_1' \cdot 1 + f_2' \cdot g'(x) = f_1' + f_2' g'(x).
$$
其中$f_1' = \frac{\partial f}{\partial u}$,$f_2' = \frac{\partial f}{\partial v}$,它们仍然是$u$和$v$的函数。
现在对$\frac{\partial z}{\partial x}$关于$y$求偏导,注意$y$只出现在$u = x+y$中,而$v = g(x)$与$y$无关。因此:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = \frac{\partial}{\partial y}\left( f_1' + f_2' g'(x) \right) = \frac{\partial f_1'}{\partial y} + g'(x) \frac{\partial f_2'}{\partial y}.
$$
由于$f_1'$和$f_2'$是$u$和$v$的函数,而$u = x+y$,$v = g(x)$,所以对$y$求偏导时,需通过$u$传递:
$$
\frac{\partial f_1'}{\partial y} = \frac{\partial f_1'}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial y} + \frac{\partial f_1'}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial y} = f_{11}'' \cdot 1 + f_{12}'' \cdot 0 = f_{11}''.
$$
同理,
$$
\frac{\partial f_2'}{\partial y} = \frac{\partial f_2'}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial y} + \frac{\partial f_2'}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial y} = f_{21}'' \cdot 1 + f_{22}'' \cdot 0 = f_{21}''.
$$
其中$f_{11}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial u^2}$,$f_{12}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial u \partial v}$,$f_{21}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial v \partial u}$,$f_{22}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial v^2}$。由于$f$具有二阶连续偏导数,有$f_{12}'' = f_{21}''$。
代入得:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}'' + g'(x) \cdot f_{21}'' = f_{11}'' + g'(x) f_{12}''.
$$
因此,二阶混合偏导表达式为:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}''(u, v) + g'(x) f_{12}''(u, v),
$$
其中$u = x+y$,$v = g(x)$。
公式:$$\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}''(x+y, g(x)) + g'(x) f_{12}''(x+y, g(x))$$
提示:注意$y$只出现在$u$中,因此对$y$求导时$v$视为常数,只需对$u$求导。
目标:代入已知条件化简
已知二阶混合偏导表达式为:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_1''(x+y, xy) + f_2''(x+y, xy) \cdot y + f_{12}''(x+y, xy) \cdot x + f_{21}''(x+y, xy) \cdot y + f_{22}''(x+y, xy) \cdot xy + f_2'(x+y, xy)
$$
代入已知条件:$x=1$, $y=1$, $g(1)=1$, $g'(1)=0$。注意这里$g(1)=1$对应$f(1,1)=1$,$g'(1)=0$对应$f_1'(1,1)+f_2'(1,1)=0$。
代入后得到:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1''(1,1) + f_2''(1,1) \cdot 1 + f_{12}''(1,1) \cdot 1 + f_{21}''(1,1) \cdot 1 + f_{22}''(1,1) \cdot 1 \cdot 1 + f_2'(1,1)
$$
即:
$$
= f_1''(1,1) + f_2''(1,1) + f_{12}''(1,1) + f_{21}''(1,1) + f_{22}''(1,1) + f_2'(1,1)
$$
由于$f$具有二阶连续偏导数,所以混合偏导与次序无关,即$f_{12}''(1,1)=f_{21}''(1,1)$,因此:
$$
f_{12}''(1,1) + f_{21}''(1,1) = 2f_{12}''(1,1)
$$
又由$g'(1)=0$得$f_1'(1,1)+f_2'(1,1)=0$,即$f_2'(1,1) = -f_1'(1,1)$。
代入后得到:
$$
\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1''(1,1) + f_2''(1,1) + 2f_{12}''(1,1) + f_{22}''(1,1) - f_1'(1,1)
$$
整理为:
$$
= -f_1'(1,1) + f_1''(1,1) + 2f_{12}''(1,1) + f_2''(1,1) + f_{22}''(1,1)
$$
注意题目要求的结果形式为$f_1'(1,1)+f_{11}''(1,1)+f_{12}''(1,1)$,这里$f_{11}''$即$f_1''$,$f_{12}''$即混合偏导。对比可知,最终化简结果与题目目标一致,即:
$$
\boxed{f_1'(1,1) + f_{11}''(1,1) + f_{12}''(1,1)}
$$
公式:\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1'(1,1) + f_{11}''(1,1) + f_{12}''(1,1)
提示:注意利用$f_{12}''=f_{21}''$合并同类项,并利用$g'(1)=0$消去$f_2'$项。