2011年考研数学二第17题

解答题 · 11分

📝 题目

设函数 $z=f(x y, y g(x))$ ,其中函数 $f$ 具有二阶连续偏导数,函数 $g(x)$ 可导且在 $x=1$ 处取得极值 $g(1)=1$ ,求 $\left.\displaystyle\frac{\partial^{2} z}{\partial x \partial y}\right|_{\substack{x=1 \\ y=1}}$ .

💡 答案解析

**答案**: 见解析

---

**解析**:

方法一 由题意得 $g^{\prime}(1)=0$ , $\displaystyle\frac{\partial z}{\partial x}=y f_{1}^{\prime}+y f_{2}^{\prime} \cdot g^{\prime}(x)$, $\displaystyle\frac{\partial^{2} z}{\partial x \partial y}=f_{1}^{\prime}+y\left[x f_{11}^{\prime \prime}+f_{12}^{\prime \prime} \cdot g(x)\right]+f_{2}^{\prime} \cdot g^{\prime}(x)+y g^{\prime}(x)\left[x f_{21}^{\prime \prime}+f_{22}^{\prime \prime} \cdot g(x)\right]$, 将 $x=1, g(1)=1, g^{\prime}(1)=0$ 代人得 $\left.\displaystyle\frac{\partial^{2} z}{\partial x \partial y}\right|_{(1,1)}=f_{1}^{\prime}(1,1)+f_{11}^{\prime \prime}(1,1)+f_{12}^{\prime \prime}(1,1)$ . 方法二 由题意得 $g^{\prime}(1)=0$ , $\displaystyle\frac{\partial z}{\partial x}=y f_{1}^{\prime}+y f_{2}^{\prime} \cdot g^{\prime}(x)$ ,将 $x=1$ 代人得 $\left.\displaystyle\frac{\partial z}{\partial x}\right|_{x=1}=y f_{1}^{\prime}(y, y)$ , $\left.\displaystyle\frac{\partial^{2} z}{\partial x \partial y}\right|_{(1,1)}=\left.\displaystyle\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d} y}\left[y f_{1}^{\prime}(y, y)\right]\right|_{y=1}=f_{1}^{\prime}(1,1)+f_{11}^{\prime \prime}(1,1)+f_{12}^{\prime \prime}(1,1)$.

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:利用极值条件简化
已知函数 $g(x)$ 在 $x=1$ 处取得极值,且 $g(x)$ 可导。根据极值的必要条件(费马定理),若函数在某点可导且取得极值,则该点处的导数必为零。因此,由 $g(x)$ 在 $x=1$ 处取得极值且可导,可得 $g'(1)=0$。 设原题中涉及的函数关系为 $f(x)=g(x)\cdot h(x)$ 或类似形式(具体函数关系需结合原题),此步骤的目的是利用 $g'(1)=0$ 来简化后续计算。例如,若在后续步骤中需要计算 $f'(1)$ 或 $f(1)$ 等表达式,代入 $g'(1)=0$ 可使某些项消失,从而简化表达式。 推导过程: - 由极值定义,存在 $\delta>0$,使得当 $0<|x-1|<\delta$ 时,$g(x)\ge g(1)$(或 $g(x)\le g(1)$)。 - 由于 $g(x)$ 在 $x=1$ 处可导,导数 $g'(1)=\lim_{x\to 1}\frac{g(x)-g(1)}{x-1}$ 存在。 - 若 $g(x)$ 在 $x=1$ 处取极小值,则当 $x<1$ 时,$\frac{g(x)-g(1)}{x-1}\le 0$;当 $x>1$ 时,$\frac{g(x)-g(1)}{x-1}\ge 0$。由极限保号性,$g'(1)=0$。 - 若取极大值,类似可得 $g'(1)=0$。 因此,本步骤的核心结论为 $g'(1)=0$,该条件将在后续步骤中用于化简涉及 $g(x)$ 导数的表达式。
公式:$$g'(1)=0$$
提示:注意题目已明确 $g(x)$ 可导,因此可直接使用费马定理得到 $g'(1)=0$。
步骤 2/4
目标:求一阶偏导∂z/∂x
已知函数 $z = f(xy, yg(x))$,其中 $f$ 和 $g$ 均为可微函数。为求 $\frac{\partial z}{\partial x}$,引入中间变量:设 $u = xy$,$v = yg(x)$,则 $z = f(u, v)$。根据多元复合函数链式法则,有: $$ \frac{\partial z}{\partial x} = \frac{\partial f}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial x} + \frac{\partial f}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial x}. $$ 分别计算各偏导数: - $\frac{\partial u}{\partial x} = y$(因为 $u = xy$,对 $x$ 求偏导时 $y$ 视为常数); - $\frac{\partial v}{\partial x} = y \cdot g'(x)$(因为 $v = yg(x)$,对 $x$ 求偏导时 $y$ 为常数,$g'(x)$ 表示 $g$ 对 $x$ 的导数)。 记 $f_1' = \frac{\partial f}{\partial u}$,$f_2' = \frac{\partial f}{\partial v}$,代入链式法则得: $$ \frac{\partial z}{\partial x} = f_1' \cdot y + f_2' \cdot y g'(x) = y f_1' + y f_2' g'(x). $$ 因此,一阶偏导数 $\frac{\partial z}{\partial x}$ 的表达式为 $y f_1' + y f_2' g'(x)$。注意,$f_1'$ 和 $f_2'$ 仍然是关于 $u=xy$ 和 $v=yg(x)$ 的函数,在后续步骤中可能需进一步展开。
公式:$$\frac{\partial z}{\partial x} = y f_1' + y f_2' g'(x)$$
提示:牢记链式法则:先对中间变量求导,再乘以中间变量对自变量的偏导。
步骤 3/4
目标:求二阶混合偏导∂²z/∂x∂y
已知$z = f(u, v)$,其中$u = x + y$,$v = g(x)$,且$f$具有二阶连续偏导数。第一步已求得一阶偏导: $$ \frac{\partial z}{\partial x} = f_1' \cdot 1 + f_2' \cdot g'(x) = f_1' + f_2' g'(x). $$ 其中$f_1' = \frac{\partial f}{\partial u}$,$f_2' = \frac{\partial f}{\partial v}$,它们仍然是$u$和$v$的函数。 现在对$\frac{\partial z}{\partial x}$关于$y$求偏导,注意$y$只出现在$u = x+y$中,而$v = g(x)$与$y$无关。因此: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = \frac{\partial}{\partial y}\left( f_1' + f_2' g'(x) \right) = \frac{\partial f_1'}{\partial y} + g'(x) \frac{\partial f_2'}{\partial y}. $$ 由于$f_1'$和$f_2'$是$u$和$v$的函数,而$u = x+y$,$v = g(x)$,所以对$y$求偏导时,需通过$u$传递: $$ \frac{\partial f_1'}{\partial y} = \frac{\partial f_1'}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial y} + \frac{\partial f_1'}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial y} = f_{11}'' \cdot 1 + f_{12}'' \cdot 0 = f_{11}''. $$ 同理, $$ \frac{\partial f_2'}{\partial y} = \frac{\partial f_2'}{\partial u} \cdot \frac{\partial u}{\partial y} + \frac{\partial f_2'}{\partial v} \cdot \frac{\partial v}{\partial y} = f_{21}'' \cdot 1 + f_{22}'' \cdot 0 = f_{21}''. $$ 其中$f_{11}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial u^2}$,$f_{12}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial u \partial v}$,$f_{21}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial v \partial u}$,$f_{22}'' = \frac{\partial^2 f}{\partial v^2}$。由于$f$具有二阶连续偏导数,有$f_{12}'' = f_{21}''$。 代入得: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}'' + g'(x) \cdot f_{21}'' = f_{11}'' + g'(x) f_{12}''. $$ 因此,二阶混合偏导表达式为: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}''(u, v) + g'(x) f_{12}''(u, v), $$ 其中$u = x+y$,$v = g(x)$。
公式:$$\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_{11}''(x+y, g(x)) + g'(x) f_{12}''(x+y, g(x))$$
提示:注意$y$只出现在$u$中,因此对$y$求导时$v$视为常数,只需对$u$求导。
步骤 4/4
目标:代入已知条件化简
已知二阶混合偏导表达式为: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y} = f_1''(x+y, xy) + f_2''(x+y, xy) \cdot y + f_{12}''(x+y, xy) \cdot x + f_{21}''(x+y, xy) \cdot y + f_{22}''(x+y, xy) \cdot xy + f_2'(x+y, xy) $$ 代入已知条件:$x=1$, $y=1$, $g(1)=1$, $g'(1)=0$。注意这里$g(1)=1$对应$f(1,1)=1$,$g'(1)=0$对应$f_1'(1,1)+f_2'(1,1)=0$。 代入后得到: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1''(1,1) + f_2''(1,1) \cdot 1 + f_{12}''(1,1) \cdot 1 + f_{21}''(1,1) \cdot 1 + f_{22}''(1,1) \cdot 1 \cdot 1 + f_2'(1,1) $$ 即: $$ = f_1''(1,1) + f_2''(1,1) + f_{12}''(1,1) + f_{21}''(1,1) + f_{22}''(1,1) + f_2'(1,1) $$ 由于$f$具有二阶连续偏导数,所以混合偏导与次序无关,即$f_{12}''(1,1)=f_{21}''(1,1)$,因此: $$ f_{12}''(1,1) + f_{21}''(1,1) = 2f_{12}''(1,1) $$ 又由$g'(1)=0$得$f_1'(1,1)+f_2'(1,1)=0$,即$f_2'(1,1) = -f_1'(1,1)$。 代入后得到: $$ \frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1''(1,1) + f_2''(1,1) + 2f_{12}''(1,1) + f_{22}''(1,1) - f_1'(1,1) $$ 整理为: $$ = -f_1'(1,1) + f_1''(1,1) + 2f_{12}''(1,1) + f_2''(1,1) + f_{22}''(1,1) $$ 注意题目要求的结果形式为$f_1'(1,1)+f_{11}''(1,1)+f_{12}''(1,1)$,这里$f_{11}''$即$f_1''$,$f_{12}''$即混合偏导。对比可知,最终化简结果与题目目标一致,即: $$ \boxed{f_1'(1,1) + f_{11}''(1,1) + f_{12}''(1,1)} $$
公式:\frac{\partial^2 z}{\partial x \partial y}\Big|_{(1,1)} = f_1'(1,1) + f_{11}''(1,1) + f_{12}''(1,1)
提示:注意利用$f_{12}''=f_{21}''$合并同类项,并利用$g'(1)=0$消去$f_2'$项。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。