💡 答案解析
**答案**: (B).
---
**解析**:
由 $\boldsymbol{Q}=\left(\boldsymbol{\alpha}_{1}+\boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=\boldsymbol{P}\left(\begin{array}{lll}1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right)$ ,得
$$
\begin{aligned}
\boldsymbol{Q}^{-1} \boldsymbol{A} \boldsymbol{Q} & =\left(\begin{array}{lll}
1 & 0 & 0 \\
1 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{array}\right)^{-1} \boldsymbol{P}^{-1} \boldsymbol{A P}\left(\begin{array}{lll}
1 & 0 & 0 \\
1 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{array}\right) \\
& =\left(\begin{array}{ccc}
1 & 0 & 0 \\
-1 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{array}\right)\left(\begin{array}{lll}
1 & 0 & 0 \\
0 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 2
\end{array}\right)\left(\begin{array}{lll}
1 & 0 & 0 \\
1 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{array}\right)=\left(\begin{array}{lll}
1 & 0 & 0 \\
0 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 2
\end{array}\right),
\end{aligned}
$$
应选(B).
## 二、填空题
##
📋 详细解题步骤
目标:建立Q与P的关系
设矩阵 $P = (\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3)$,即 $P$ 的列向量依次为 $\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3$。矩阵 $Q$ 的列向量为 $\alpha_1+\alpha_2,\; \alpha_2,\; \alpha_3$。
我们需要找到一个矩阵 $C$,使得 $Q = P C$。由矩阵乘法的定义,$P C$ 的第 $j$ 列等于 $P$ 乘以 $C$ 的第 $j$ 列。设 $C$ 的第 $j$ 列元素为 $c_{1j}, c_{2j}, c_{3j}$,则 $P C$ 的第 $j$ 列为 $c_{1j}\alpha_1 + c_{2j}\alpha_2 + c_{3j}\alpha_3$。
对于 $Q$ 的第一列 $\alpha_1+\alpha_2$,它应等于 $c_{11}\alpha_1 + c_{21}\alpha_2 + c_{31}\alpha_3$。比较系数得 $c_{11}=1,\; c_{21}=1,\; c_{31}=0$。
对于 $Q$ 的第二列 $\alpha_2$,它应等于 $c_{12}\alpha_1 + c_{22}\alpha_2 + c_{32}\alpha_3$,得 $c_{12}=0,\; c_{22}=1,\; c_{32}=0$。
对于 $Q$ 的第三列 $\alpha_3$,它应等于 $c_{13}\alpha_1 + c_{23}\alpha_2 + c_{33}\alpha_3$,得 $c_{13}=0,\; c_{23}=0,\; c_{33}=1$。
因此,
$$
C = \begin{pmatrix}
1 & 0 & 0 \\
1 & 1 & 0 \\
0 & 0 & 1
\end{pmatrix}.
$$
于是得到关系 $Q = P C$。
公式:$$Q = P \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$$
提示:利用矩阵乘法列向量对应线性组合的性质,直接比较系数即可。
目标:写出Q^{-1}AQ的表达式
根据题目已知条件,矩阵$A$经过正交变换$X=Py$化为标准形$y^T(P^TAP)y$,其中$P$为正交矩阵,且$P^{-1}AP = \Lambda$,$\Lambda$为对角矩阵,其对角线元素为$A$的特征值。设$A$的特征值为$\lambda_1,\lambda_2,\lambda_3$,则$P^{-1}AP = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix}$。
现在引入矩阵$C = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$,并令$Q = PC$。由于$P$是正交矩阵,$C$是可逆矩阵(因为$\det(C)=1\neq0$),故$Q$可逆。
我们需要计算$Q^{-1}AQ$。利用相似变换公式:
$$Q^{-1}AQ = (PC)^{-1} A (PC) = C^{-1} (P^{-1}AP) C.$$
代入$P^{-1}AP = \Lambda$,得:
$$Q^{-1}AQ = C^{-1} \Lambda C.$$
计算$C^{-1}$。由于$C = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$,其逆矩阵为$C^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$。
于是:
$$Q^{-1}AQ = \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}.$$
先计算$\Lambda C$:
$$\Lambda C = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \lambda_1 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix}.$$
再左乘$C^{-1}$:
$$Q^{-1}AQ = \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \lambda_1 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \lambda_1 - \lambda_3 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix}.$$
因此,$Q^{-1}AQ$的表达式为:
$$Q^{-1}AQ = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \lambda_1 - \lambda_3 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix}.$$
公式:Q^{-1}AQ = C^{-1} (P^{-1}AP) C = \begin{pmatrix} \lambda_1 & 0 & \lambda_1 - \lambda_3 \\ 0 & \lambda_2 & 0 \\ 0 & 0 & \lambda_3 \end{pmatrix}
提示:先计算P^{-1}AP为对角阵,再代入C进行相似变换,注意矩阵乘法顺序。
目标:计算过渡矩阵C的逆
已知过渡矩阵 $C = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$,需要求其逆矩阵 $C^{-1}$。
由于 $C$ 是下三角矩阵,且主对角线元素均为1,其逆矩阵也是下三角矩阵,且主对角线元素也为1。设 $C^{-1} = \begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix}$,满足 $C C^{-1} = I$。
计算 $C C^{-1}$:
$$
\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}
\begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{21} & a_{22} & a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} a_{11} & a_{12} & a_{13} \\ a_{11}+a_{21} & a_{12}+a_{22} & a_{13}+a_{23} \\ a_{31} & a_{32} & a_{33} \end{pmatrix}
$$
令其等于单位矩阵 $I = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$,比较对应元素:
第一行:$a_{11}=1,\; a_{12}=0,\; a_{13}=0$。
第二行:$a_{11}+a_{21}=0 \Rightarrow 1+a_{21}=0 \Rightarrow a_{21}=-1$;
$a_{12}+a_{22}=1 \Rightarrow 0+a_{22}=1 \Rightarrow a_{22}=1$;
$a_{13}+a_{23}=0 \Rightarrow 0+a_{23}=0 \Rightarrow a_{23}=0$。
第三行:$a_{31}=0,\; a_{32}=0,\; a_{33}=1$。
因此得到 $C^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$。
验证:$C C^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}
\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}
= \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$,结果正确。
公式:C^{-1} = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}
提示:利用下三角矩阵逆矩阵也是下三角且主对角线为1的特点,可快速求解。
目标:代入已知对角矩阵并计算乘积
已知由前一步骤得到 $P^{-1}AP = \operatorname{diag}(1,1,2)$,且已求得矩阵 $C = P^{-1}Q$。本步骤需要计算 $C^{-1}(P^{-1}AP)C$。
首先,将 $P^{-1}AP$ 代入,得到:
$$C^{-1}(P^{-1}AP)C = C^{-1} \cdot \operatorname{diag}(1,1,2) \cdot C.$$
设 $C = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix}$,则 $C^{-1} = \frac{1}{\det(C)} \begin{pmatrix} d & -b \\ -c & a \end{pmatrix}$,其中 $\det(C) = ad - bc$。
计算乘积 $\operatorname{diag}(1,1,2) \cdot C$:
$$\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \\ 0 & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \\ 0 & 0 \end{pmatrix}.$$
注意:这里对角矩阵是 $3 \times 3$ 矩阵,$C$ 是 $3 \times 2$ 矩阵,乘积为 $3 \times 2$ 矩阵。
再左乘 $C^{-1}$($2 \times 3$ 矩阵),得到 $2 \times 2$ 矩阵:
$$C^{-1} \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \\ 0 & 0 \end{pmatrix} = \frac{1}{\det(C)} \begin{pmatrix} d & -b & 0 \\ -c & a & 0 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \\ 0 & 0 \end{pmatrix}.$$
计算乘积:
- 第一行第一列:$d \cdot a + (-b) \cdot c + 0 \cdot 0 = ad - bc = \det(C)$。
- 第一行第二列:$d \cdot b + (-b) \cdot d + 0 \cdot 0 = bd - bd = 0$。
- 第二行第一列:$(-c) \cdot a + a \cdot c + 0 \cdot 0 = -ac + ac = 0$。
- 第二行第二列:$(-c) \cdot b + a \cdot d + 0 \cdot 0 = -bc + ad = \det(C)$。
因此,乘积为 $\frac{1}{\det(C)} \begin{pmatrix} \det(C) & 0 \\ 0 & \det(C) \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix}$,即单位矩阵 $I_2$。
故 $C^{-1}(P^{-1}AP)C = I_2$。
公式:$$C^{-1}(P^{-1}AP)C = C^{-1} \cdot \operatorname{diag}(1,1,2) \cdot C = I_2$$
提示:注意矩阵维度匹配,对角矩阵左乘相当于缩放行,右乘相当于缩放列。