2020年考研数学二第22题
📝 题目
设二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=x_{1}^{2}+x_{2}^{2}+x_{3}^{2}+2 a x_{1} x_{2}+2 a x_{1} x_{3}+2 a x_{2} x_{3}$ 经可逆线性变换 $x=P y$ 化为二次型 $g\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=y_{1}^{2}+y_{2}^{2}+4 y_{3}^{2}+2 y_{1} y_{2}$ 。 (I)求 $a$ 的值; (II)求可逆矩阵 $P$ 。
💡 答案解析
**答案**: 见解析
---
**解析**:
(I )令 $\boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{ccc}1 & a & a \\ a & 1 & a \\ a & a & 1\end{array}\right), \boldsymbol{X}=\left(\begin{array}{l}x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3}\end{array}\right)$ ,则 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=\boldsymbol{X}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{A} \boldsymbol{X}$ , 令 $\boldsymbol{B}=\left(\begin{array}{lll}1 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 4\end{array}\right), \boldsymbol{Y}=\left(\begin{array}{l}y_{1} \\ y_{2} \\ y_{3}\end{array}\right)$ ,则 $g\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=\boldsymbol{Y}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{B} \boldsymbol{Y}$ 。 因为 $\boldsymbol{A}$ 与 $\boldsymbol{B}$ 合同,所以 $r(\boldsymbol{A})=r(\boldsymbol{B})$ , 由 $r(\boldsymbol{B})=2$ 得 $r(\boldsymbol{A})=2\lt 3$ ,从而 $|\boldsymbol{A}|=0$ , 由 $|\boldsymbol{A}|=\left|\begin{array}{lll}1 & a & a \\ a & 1 & a \\ a & a & 1\end{array}\right|=(2 a+1)(a-1)^{2}=0$ 得 $a=-\displaystyle\frac{1}{2}$ 或 $a=1$ , 当 $a=1$ 时,$r(\boldsymbol{A})=1 \neq r(\boldsymbol{B})$ ,舍去,故 $a=-\displaystyle\frac{1}{2}$ . (II )$f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=x_{1}^{2}+x_{2}^{2}+x_{3}^{2}-x_{1} x_{2}-x_{1} x_{3}-x_{2} x_{3}$
$$ =\left(x_{1}-\frac{1}{2} x_{2}-\frac{1}{2} x_{3}\right)^{2}+\frac{3}{4}\left(x_{2}-x_{3}\right)^{2}, $$
令 $\left\{\begin{array}{l}x_{1}-\displaystyle\frac{1}{2} x_{2}-\displaystyle\frac{1}{2} x_{3}=u_{1}, \\ \displaystyle\frac{\sqrt{3}}{2}\left(x_{2}-x_{3}\right)=u_{2}, \\ x_{3}=u_{3}\end{array} \quad\right.$ 或 $\boldsymbol{P}_{1} \boldsymbol{X}=\boldsymbol{U}$ ,其中 $\boldsymbol{P}_{1}=\left(\begin{array}{ccc}1 & -\displaystyle\frac{1}{2} & -\displaystyle\frac{1}{2} \\ 0 & \displaystyle\frac{\sqrt{3}}{2} & -\displaystyle\frac{\sqrt{3}}{2} \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right)$ , $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)=\boldsymbol{X}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{A} \boldsymbol{X} \xlongequal{\boldsymbol{X}=\boldsymbol{P}_{1}^{-1} \boldsymbol{U}} u_{1}^{2}+u_{2}^{2}$ ,即
$$ \left(\boldsymbol{P}_{1}^{-1}\right)^{\mathrm{T}} \boldsymbol{A} \boldsymbol{P}_{1}^{-1}=\left(\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{array}\right) $$
$g\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=y_{1}^{2}+y_{2}^{2}+4 y_{3}^{2}+2 y_{1} y_{2}=\left(y_{1}+y_{2}\right)^{2}+4 y_{3}^{2}$ , 令 $\left\{\begin{array}{l}y_{1}+y_{2}=u_{1}, \\ 2 y_{3}=u_{2}, \\ y_{2}=u_{3}\end{array}\right.$ 或 $\boldsymbol{P}_{2} \boldsymbol{Y}=\boldsymbol{U}$ ,其中 $\boldsymbol{P}_{2}=\left(\begin{array}{lll}1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 2 \\ 0 & 1 & 0\end{array}\right)$ , $g\left(y_{1}, y_{2}, y_{3}\right)=\boldsymbol{Y}^{\mathrm{T}} \boldsymbol{B Y} \xlongequal{\boldsymbol{Y}=\boldsymbol{P}_{2}^{-1} \boldsymbol{U}} u_{1}^{2}+u_{2}^{2}$ ,即
$$ \left(\boldsymbol{P}_{2}^{-1}\right)^{\mathrm{T}} \boldsymbol{B} \boldsymbol{P}_{2}^{-1}=\left(\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{array}\right), $$
从而 $\left(\boldsymbol{P}_{1}^{-1}\right)^{\mathrm{T}} \boldsymbol{A} \boldsymbol{P}_{1}^{-1}=\left(\boldsymbol{P}_{2}^{-1}\right)^{\mathrm{T}} \boldsymbol{B} \boldsymbol{P}_{2}^{-1}$ ,于是 $\left(\boldsymbol{P}_{1}^{-1} \boldsymbol{P}_{2}\right)^{\mathrm{T}} \boldsymbol{A} \boldsymbol{P}_{1}^{-1} \boldsymbol{P}_{2}=\boldsymbol{B}$ , 则 $\boldsymbol{P}=\boldsymbol{P}_{1}^{-1} \boldsymbol{P}_{2}=\left(\begin{array}{ccc}1 & \displaystyle\frac{1}{\sqrt{3}} & 1 \\ 0 & \displaystyle\frac{2}{\sqrt{3}} & 1 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right)\left(\begin{array}{lll}1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 2 \\ 0 & 1 & 0\end{array}\right)=\left(\begin{array}{lll}1 & 2 & \displaystyle\frac{2}{\sqrt{3}} \\ 0 & 1 & \displaystyle\frac{4}{\sqrt{3}} \\ 0 & 1 & 0\end{array}\right)$ .