中册 6.1 数项级数的敛散性 第38题
📝 题目
38.证明下列结论.
(1)若 $\sum_{n=1}^{\infty} a_{n}=A$ ,证明 $\displaystyle \sum_{n=1}^{\infty} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n(n+1)}=A$ .
(2)设 $\left\{a_{n}\right\}$ 为实数列,$\displaystyle S_{n}=a_{1}+a_{2}+\cdots+a_{n}, \sigma_{n}=\frac{1}{n+1}\left(S_{1}+S_{2}+\cdots+S_{n}\right)$ ,已知级数 $\sum_{n=1}^{\infty}\left|S_{n}-\sigma_{n}\right|^{2}$收玫,求证:$\sum_{n=1}^{\infty} a_{n}$ 收玫.
(3)设正项级数 $\sum_{n=1}^{\infty} a_{n}$ 收敛,证明:级数 $\sum_{n=1}^{\infty} \sqrt[n]{a_{n} a_{n+1} \cdots a_{2 n-1}}$ 收敛.
💡 答案解析
\section*{解题过程:}
(1)记 $\displaystyle b_{n}=\frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n(n+1)}, T_{n}=\sum_{k=1}^{n} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+k a_{n}}{k(k+1)}=\sum_{k=1}^{n} b_{n}, S_{n}=\sum_{k=1}^{n} a_{k}$ ,则
$$
n(n+1) b_{n}=a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n} .
$$
于是 $n(n+1) b_{n}-n(n-1) b_{n-1}=\left(a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}\right)-\left(a_{1}+2 a_{2}+\cdots+(n-1) a_{n-1}\right)=n a_{n}$ ,
即 $\quad a_{n}=(n+1) b_{n}-(n-1) b_{n-1}=b_{n}+\left[n b_{n}-(n-1) b_{n-1}\right]$ .
从而
$$
S_{n}=\sum_{k=1}^{n} a_{k}=\sum_{k=1}^{n}\left\{b_{k}+\left[k b_{k}-(k-1) b_{k-1}\right]\right\}=\sum_{k=1}^{n} b_{k}+n b_{n}=T_{n}+n b_{n} .
$$
又 $\displaystyle \lim _{n \rightarrow \infty} n b_{n}=\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n+1}=\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{a_{1}+2\left(S_{2}-a_{1}\right)+\cdots+n\left(S_{n}-S_{n-1}\right)}{n+1}$
$$
=\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{n S_{n}-\left(a_{1}+S_{2}+\cdots+S_{n-1}\right)}{n+1}=\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{n S_{n}}{n+1}-\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{\left(a_{1}+S_{2}+\cdots+S_{n-1}\right)}{n+1}=A-A=0 .
$$
所以 $\lim _{n \rightarrow \infty} T_{n}=\lim _{n \rightarrow \infty}\left(S_{n}-n b_{n}\right)=A$ .
(2)$\displaystyle S_{n}-\sigma_{n}=\frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n+1}$ .记 $\displaystyle b_{n}=\frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n(n+1)}$ ,则 $\displaystyle b_{n}=\frac{S_{n}-\sigma_{n}}{n}$ .
由 $\displaystyle \left|b_{n}\right|=\left|\frac{S_{n}-\sigma_{n}}{n}\right| \leqslant \frac{1}{2}\left[\frac{1}{n^{2}}+\left(S_{n}-\sigma_{n}\right)^{2}\right]$ 及级数 $\sum_{n=1}^{\infty}\left|S_{n}-\sigma_{n}\right|^{2}$ 收玫得 $\sum_{n=1}^{\infty} b_{n}$ 收敛,即 $\displaystyle \sum_{n=1}^{\infty} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n(n+1)}$ 收敛.
又由 $n(n+1) b_{n}=a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}$ 得
$$
n(n+1) b_{n}-n(n-1) b_{n-1}=\left(a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}\right)-\left(a_{1}+2 a_{2}+\cdots+(n-1) a_{n-1}\right)=n a_{n} .
$$
即
$$
a_{n}=(n+1) b_{n}-(n-1) b_{n-1}=b_{n}+\left[n b_{n}-(n-1) b_{n-1}\right] .
$$
记 $\displaystyle S_{n}=\sum_{k=1}^{n} a_{k}, T_{n}=\sum_{k=1}^{n} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+k a_{n}}{k(k+1)}=\sum_{k=1}^{n} b_{n}$ .于是
$$
S_{n}=\sum_{k=1}^{n} a_{k}=\sum_{k=1}^{n}\left\{b_{k}+\left[k b_{k}-(k-1) b_{k-1}\right]\right\}=\sum_{k=1}^{n} b_{k}+n b_{n}=T_{n}+n b_{n} .
$$
由级数 $\sum_{n=1}^{\infty}\left|S_{n}-\sigma_{n}\right|^{2}$ 收玫得 $\displaystyle \sum_{n=1}^{\infty}\left(\frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n+1}\right)^{2}$ 收玫.于是 $\displaystyle \lim _{n \rightarrow \infty} n b_{n}=\lim _{n \rightarrow \infty} \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}}{n+1}=0$ .
所以 $\lim _{n \rightarrow \infty} T_{n}=\lim _{n \rightarrow \infty}\left(S_{n}-n b_{n}\right)=\lim _{n \rightarrow \infty} S_{n}$ ,从而 $\sum_{n=1}^{\infty} a_{n}$ 收玫。
(3)利用几何平均不等式与算术平均不等式得
$$
\begin{aligned}
\sqrt[n]{a_{n} a_{n+1} \cdots a_{2 n-1}} & =\sqrt[n]{\frac{1}{n(n+1) \cdots(2 n-1)}} \cdot \sqrt[n]{n a_{n}(n+1) a_{n+1} \cdots(2 n-1) a_{2 n-1}} \\
& \leqslant \frac{1}{\sqrt[n]{n(n+1) \cdots(2 n-1)}} \cdot \frac{n a_{n}+(n+1) a_{n+1}+\cdots+(2 n-1) a_{2 n-1}}{n} \\
& \leqslant \frac{1}{n} \cdot \frac{n a_{n}+(n+1) a_{n+1}+\cdots+(2 n-1) a_{2 n-1}}{n} \\
& \leqslant \frac{2 n(2 n-1)}{n^{2}} \cdot \frac{n a_{n}+(n+1) a_{n+1}+\cdots+(2 n-1) a_{2 n-1}}{2 n(2 n-1)} \\
& \leqslant 4 \frac{a_{1}+2 a_{2}+\cdots+(2 n-1) a_{2 n-1}}{2 n(2 n-1)}
\end{aligned}
$$
令 $b_{n}=a_{1}+2 a_{2}+\cdots+n a_{n}$ .由(1)知 $\displaystyle \sum_{n=1}^{\infty} \frac{b_{2 n-1}}{(2 n-1)(2 n)}$ 收玫,故 $\sum_{n=1}^{\infty} \sqrt[n]{a_{n} a_{n+1} \cdots a_{2 n-1}}$ 收敛。
📋 详细解题步骤
步骤 1/8
目标:引入记号并建立递推关系
记 $b_n = \frac{a_1 + 2a_2 + \cdots + n a_n}{n(n+1)}$, $T_n = \sum_{k=1}^n b_k$, $S_n = \sum_{k=1}^n a_k$。由定义得 $n(n+1)b_n = a_1 + 2a_2 + \cdots + n a_n$。考虑相邻项差:$n(n+1)b_n - n(n-1)b_{n-1} = n a_n$,整理得 $a_n = (n+1)b_n - (n-1)b_{n-1}$。
公式:$n(n+1)b_n - n(n-1)b_{n-1} = n a_n$
提示:注意下标从n-1到n的转换,确保$b_{n-1}$定义有效。
步骤 2/8
目标:将部分和$S_n$用$T_n$和$b_n$表示
利用$a_n$的表达式求和:$S_n = \sum_{k=1}^n a_k = \sum_{k=1}^n [(k+1)b_k - (k-1)b_{k-1}]$。注意$b_0$定义为0,则求和得 $S_n = \sum_{k=1}^n b_k + n b_n = T_n + n b_n$。
公式:$S_n = T_n + n b_n$
提示:注意$b_0=0$,否则求和会多一项。
步骤 3/8
目标:证明$\lim_{n\to\infty} n b_n = 0$
计算极限:$\lim_{n\to\infty} n b_n = \lim_{n\to\infty} \frac{a_1+2a_2+\cdots+n a_n}{n+1}$。将分子用$S_k$表示:$a_1+2a_2+\cdots+n a_n = n S_n - (S_1+S_2+\cdots+S_{n-1})$。由$\sum a_n = A$知$S_n \to A$,且$\frac{S_1+\cdots+S_{n-1}}{n+1} \to A$(Cesàro均值),故极限为$A-A=0$。
公式:$\lim_{n\to\infty} n b_n = \lim_{n\to\infty} \frac{n S_n - (S_1+\cdots+S_{n-1})}{n+1} = A - A = 0$
提示:Cesàro均值定理:若$S_n\to A$,则$\frac{S_1+\cdots+S_n}{n}\to A$。
步骤 4/8
目标:得到$T_n$的极限
由$S_n = T_n + n b_n$,取极限得$\lim_{n\to\infty} T_n = \lim_{n\to\infty} (S_n - n b_n) = A - 0 = A$,即$\sum_{n=1}^\infty b_n = A$。
公式:$\lim_{n\to\infty} T_n = A$
提示:注意$T_n$是级数的部分和,极限存在即级数收敛。
步骤 5/8
目标:(2)将条件转化为$b_n$的收敛性
由定义$\sigma_n = \frac{1}{n+1}(S_1+\cdots+S_n)$,可得$S_n - \sigma_n = \frac{a_1+2a_2+\cdots+n a_n}{n+1}$。令$b_n = \frac{a_1+2a_2+\cdots+n a_n}{n(n+1)}$,则$b_n = \frac{S_n-\sigma_n}{n}$。由$|b_n| \le \frac{1}{2}(\frac{1}{n^2} + (S_n-\sigma_n)^2)$及$\sum |S_n-\sigma_n|^2$收敛,知$\sum b_n$收敛。
公式:$b_n = \frac{S_n-\sigma_n}{n}$
提示:利用不等式$|xy| \le \frac{1}{2}(x^2+y^2)$,取$x=1/n$, $y=S_n-\sigma_n$。
步骤 6/8
目标:(2)利用(1)的结论证明$\sum a_n$收敛
由(1)知,若$\sum b_n$收敛,则$\sum a_n$收敛当且仅当$\lim n b_n = 0$。由$\sum |S_n-\sigma_n|^2$收敛得$\lim (S_n-\sigma_n)=0$,故$\lim n b_n = \lim (S_n-\sigma_n)=0$。因此$\sum a_n$收敛。
公式:$\lim n b_n = \lim (S_n-\sigma_n)=0$
提示:注意(1)中$\sum a_n = A$等价于$\sum b_n = A$且$\lim n b_n=0$。
步骤 7/8
目标:(3)利用几何-算术平均不等式放缩
对$\sqrt[n]{a_n a_{n+1}\cdots a_{2n-1}}$,乘以$\sqrt[n]{n(n+1)\cdots(2n-1)}$并除以它,得$\sqrt[n]{n a_n (n+1)a_{n+1}\cdots(2n-1)a_{2n-1}} / \sqrt[n]{n(n+1)\cdots(2n-1)}$。由几何-算术平均不等式,分子$\le \frac{n a_n + (n+1)a_{n+1}+\cdots+(2n-1)a_{2n-1}}{n}$。分母$\ge n$(因为$n(n+1)\cdots(2n-1) \ge n^n$),故整体$\le \frac{1}{n} \cdot \frac{n a_n + \cdots + (2n-1)a_{2n-1}}{n} = \frac{n a_n + \cdots + (2n-1)a_{2n-1}}{n^2}$。进一步放缩:$\frac{n a_n + \cdots + (2n-1)a_{2n-1}}{n^2} \le 4 \cdot \frac{a_1+2a_2+\cdots+(2n-1)a_{2n-1}}{(2n-1)(2n)}$(因为$n^2 \ge \frac{(2n-1)(2n)}{4}$)。
公式:$\sqrt[n]{a_n\cdots a_{2n-1}} \le 4 \cdot \frac{a_1+2a_2+\cdots+(2n-1)a_{2n-1}}{(2n-1)(2n)}$
提示:注意分母放缩时,$\sqrt[n]{n(n+1)\cdots(2n-1)} \ge n$,因为每个因子$\ge n$。
步骤 8/8
目标:(3)利用(1)的结论证明级数收敛
令$c_n = a_1+2a_2+\cdots+n a_n$,由(1)知$\sum_{n=1}^\infty \frac{c_n}{n(n+1)}$收敛(因为$\sum a_n$收敛)。则$\sum_{n=1}^\infty \frac{c_{2n-1}}{(2n-1)(2n)}$也收敛(子列)。由比较判别法,$\sum_{n=1}^\infty \sqrt[n]{a_n\cdots a_{2n-1}}$收敛。
公式:$\sum_{n=1}^\infty \frac{c_{2n-1}}{(2n-1)(2n)}$收敛
提示:注意$c_{2n-1}$的下标是$2n-1$,级数收敛性由(1)保证。
📷 拍照上传批改
拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。