下册 7.2 多元函数的可微性 第29题
📝 题目
29.设 $\varphi(x, y)$ 在点 $(0,0)$ 连续,证明函数 $f(x, y)=(a x+b y) \varphi(x, y)$ 在点 $(0,0)$ 处可微,且 $d f(0,0)=\varphi(0,0)(a \Delta x+b \Delta y)$ ,其中 $a, b$ 为常数.
💡 答案解析
\section*{解题过程:}
因为 $\varphi(x, y)$ 在 $(0,0)$ 连续,按偏导数定义
$$
\begin{aligned}
& f_{x}(0,0)=\lim _{\Delta x \rightarrow 0} \frac{f(0+\Delta x, 0)-f(0,0)}{\Delta x}=\lim _{\Delta x \rightarrow 0} \frac{a \Delta x \varphi(\Delta x, 0)-0}{\Delta x}=a \varphi(0,0) \\
& \begin{aligned}
f_{y}(0,0)=\lim _{\Delta y \rightarrow 0} \frac{f(0,0+\Delta y)-f(0,0)}{\Delta y} & =\lim _{\Delta y \rightarrow 0} \frac{b \Delta y \varphi(0, \Delta y)-0}{\Delta y}=b \varphi(0,0) \\
\Delta f-f_{x}(0,0) \Delta x-f_{y}(0,0) \Delta y & =f(0+\Delta x, 0+\Delta y)-f(0,0)-f_{x}(0,0) \Delta x-f_{y}(0,0) \Delta y \\
= & (a \Delta x+b \Delta y) \varphi(\Delta x, \Delta y)-a \Delta x \varphi(0,0)-b \Delta y \varphi(0,0) \\
= & (a \Delta x+b \Delta y)(\varphi(\Delta x, \Delta y)-\varphi(0,0))
\end{aligned}
\end{aligned}
$$
考察极限
$$
\lim _{r \rightarrow 0^{+}} \frac{\Delta f-f_{x}(0,0) \Delta x-f_{y}(0,0) \Delta y}{r}=\lim _{r \rightarrow 0^{+}} \frac{(a \Delta x+b \Delta y)(\varphi(\Delta x, \Delta y)-\varphi(0,0))}{\sqrt{\Delta x^{2}+\Delta y^{2}}} \text {, 其中 } r=\sqrt{\Delta x^{2}+\Delta y^{2}} \text {. }
$$
由于 $\displaystyle \quad\left|\frac{(a \Delta x+b \Delta y)(\varphi(\Delta x, \Delta y)-\varphi(0,0))}{\sqrt{\Delta x^{2}+\Delta y^{2}}}\right| \leqslant(|a|+|b|) \cdot|\varphi(\Delta x, \Delta y)-\varphi(0,0)| \rightarrow 0, r \rightarrow 0^{+}$,
所以
$$
\lim _{r \rightarrow 0^{+}} \frac{\Delta z-f_{x}(0,0) \Delta x-f_{y}(0,0) \Delta y}{r}=\lim _{r \rightarrow 0^{+}} \frac{(a \Delta x+b \Delta y)(\varphi(\Delta x, \Delta y)-\varphi(0,0))}{\sqrt{\Delta x^{2}+\Delta y^{2}}}=0
$$
因而函数 $f(x, y)$ 在原点 $(0,0)$ 可微,且 $d f(0,0)=\varphi(0,0)(a \Delta x+b \Delta y)$ ,其中 $a, b$ 为常数.
📋 详细解题步骤
步骤 1/6
目标:计算偏导数 f_x(0,0) 和 f_y(0,0)
由偏导数定义:
$$f_x(0,0)=\lim_{\Delta x\to 0}\frac{f(0+\Delta x,0)-f(0,0)}{\Delta x}=\lim_{\Delta x\to 0}\frac{a\Delta x\,\varphi(\Delta x,0)-0}{\Delta x}=a\varphi(0,0)$$
同理,
$$f_y(0,0)=\lim_{\Delta y\to 0}\frac{f(0,0+\Delta y)-f(0,0)}{\Delta y}=\lim_{\Delta y\to 0}\frac{b\Delta y\,\varphi(0,\Delta y)-0}{\Delta y}=b\varphi(0,0)$$
公式:$$f_x(0,0)=\lim_{\Delta x\to 0}\frac{f(\Delta x,0)-f(0,0)}{\Delta x}$$
提示:注意利用连续性:$\lim_{\Delta x\to 0}\varphi(\Delta x,0)=\varphi(0,0)$
步骤 2/6
目标:计算全增量与线性近似的差
计算全增量减去线性近似:
$$\Delta f - f_x(0,0)\Delta x - f_y(0,0)\Delta y = f(\Delta x,\Delta y)-f(0,0)-a\varphi(0,0)\Delta x - b\varphi(0,0)\Delta y$$
代入 $f(\Delta x,\Delta y)=(a\Delta x+b\Delta y)\varphi(\Delta x,\Delta y)$ 和 $f(0,0)=0$,得:
$$= (a\Delta x+b\Delta y)\varphi(\Delta x,\Delta y) - a\varphi(0,0)\Delta x - b\varphi(0,0)\Delta y$$
整理为:
$$= (a\Delta x+b\Delta y)(\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0))$$
公式:$$\Delta f = f(\Delta x,\Delta y)-f(0,0)$$
提示:注意 $f(0,0)=0$,因为 $(a\cdot0+b\cdot0)\varphi(0,0)=0$
步骤 3/6
目标:构造可微性极限表达式
要证明 $f$ 在 $(0,0)$ 可微,需验证:
$$\lim_{(\Delta x,\Delta y)\to(0,0)}\frac{\Delta f - f_x(0,0)\Delta x - f_y(0,0)\Delta y}{\sqrt{\Delta x^2+\Delta y^2}}=0$$
代入上一步结果,即需证:
$$\lim_{r\to 0^+}\frac{(a\Delta x+b\Delta y)(\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0))}{r}=0$$
其中 $r=\sqrt{\Delta x^2+\Delta y^2}$。
公式:$$\lim_{(\Delta x,\Delta y)\to(0,0)}\frac{\Delta f - f_x\Delta x - f_y\Delta y}{\sqrt{\Delta x^2+\Delta y^2}}=0$$
提示:可微定义中分母为 $\sqrt{\Delta x^2+\Delta y^2}$,不是 $\Delta x$ 或 $\Delta y$ 单独
步骤 4/6
目标:利用连续性估计分子绝对值
对分子绝对值进行放缩:
$$\left|\frac{(a\Delta x+b\Delta y)(\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0))}{r}\right| \le \frac{(|a|+|b|)r \cdot |\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0)|}{r} = (|a|+|b|)|\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0)|$$
这里用到了 $|a\Delta x+b\Delta y| \le (|a|+|b|)r$。
公式:$$|a\Delta x+b\Delta y| \le (|a|+|b|)\sqrt{\Delta x^2+\Delta y^2}$$
提示:注意绝对值不等式:$|a\Delta x+b\Delta y| \le |a||\Delta x|+|b||\Delta y| \le (|a|+|b|)r$
步骤 5/6
目标:利用连续性取极限
由于 $\varphi(x,y)$ 在 $(0,0)$ 连续,有:
$$\lim_{(\Delta x,\Delta y)\to(0,0)} \varphi(\Delta x,\Delta y) = \varphi(0,0)$$
因此 $\lim_{(\Delta x,\Delta y)\to(0,0)} |\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0)| = 0$。
于是:
$$\lim_{r\to 0^+} (|a|+|b|)|\varphi(\Delta x,\Delta y)-\varphi(0,0)| = 0$$
由夹逼定理,原极限为0。
公式:$$\lim_{(x,y)\to(0,0)}\varphi(x,y)=\varphi(0,0)$$
提示:连续性保证 $\varphi$ 在 $(0,0)$ 附近任意小
步骤 6/6
目标:得出结论:可微且全微分表达式
由极限为0,根据可微定义,$f(x,y)$ 在 $(0,0)$ 处可微,且全微分为:
$$df(0,0) = f_x(0,0)\Delta x + f_y(0,0)\Delta y = a\varphi(0,0)\Delta x + b\varphi(0,0)\Delta y = \varphi(0,0)(a\Delta x + b\Delta y)$$
公式:$$df(0,0)=f_x(0,0)\Delta x+f_y(0,0)\Delta y$$
提示:全微分公式中 $\Delta x$ 和 $\Delta y$ 是自变量增量,通常也写作 $dx, dy$
📷 拍照上传批改
拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。