下册 9.2 第二型曲线积分 第8题

数学分析早年真题

📝 题目

8.计算曲线积分. (1) $\int_{L} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x$ ,其中 $L$ 为以 $a$ 为半径,圆心在原点的右半圆周从点 $A(0, a)$ 到点 $B(a, 0)$的一段。 (2) $\int_{L} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x$ ,其中 $L$ 为 $x^{2}+y^{2}=a^{2}(a>0)$ ,逆时针方向。 (3) $\int_{L}\left(1+y^{2}\right) x \mathrm{~d} y+\left(1-x^{2}\right) y \mathrm{~d} x$ ,其中 $L: x^{2}+y^{2}=a^{2}$ ,逆时针方向.

💡 答案解析

\section*{解题过程:} (1)如图 9.54 所示,方法 1:$L$ 的参数方程为:$x=a \cos \theta, y=a \sin \theta$ .在起点 $A(0, a)$ 处参数值取 $\displaystyle \frac{\pi}{2}$ ,在终点 $B(a, 0)$ 处参数值相应取 0 .于是 $$ \begin{aligned} \int_{L} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x & =\int_{0}^{-\frac{\pi}{2}} a \cos \theta \cdot(a \sin \theta)^{2} \mathrm{~d}(a \sin \theta)-(a \cos \theta)^{2} a \sin \theta \mathrm{~d}(a \cos \theta) \\ & =2 a^{4} \int_{0}^{-\frac{\pi}{2}} \sin ^{2} \theta \cos ^{2} \theta \mathrm{~d} \theta=-\frac{\pi}{8} a^{4} . \end{aligned} $$ 方法 2:补直线段 $L_{1}: y=0, x: a \rightarrow 0 ; L_{2}: x=0, y: 0 \rightarrow a$ ,则 $L+L_{1}+L_{2}$ 为闭曲线,顺时针方向,围成的区域记为 $D$ 。由格林公式得 $$ \oint_{L+L_{1}+L_{2}} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x=-\iint_{D}\left(y^{2}+x^{2}\right) \mathrm{d} x \mathrm{~d} y=-\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \mathrm{~d} \theta \int_{0}^{a} r^{2} r \mathrm{~d} r=-\frac{\pi}{8} a^{4} . $$ 又 $\int_{L_{1}} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x=\int_{L_{1}}-0 \mathrm{~d} x=0, \int_{L_{2}} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x=\int_{L_{1}} 0 \mathrm{~d} y=0$ .于是 $\displaystyle \int_{L} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x=-\frac{\pi}{8} a^{4}$ . \begin{figure} \includegraphics[alt={},max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/468aa2e6-2fe6-41d5-b96d-487ad792954d-264.jpg?height=1044&width=988&top_left_y=842&top_left_x=1243} \captionsetup{labelformat=empty} \caption{图 9.54} \end{figure} \begin{figure} \includegraphics[alt={},max width=\textwidth]{https://cdn.mathpix.com/cropped/468aa2e6-2fe6-41d5-b96d-487ad792954d-264.jpg?height=1092&width=1065&top_left_y=801&top_left_x=3515} \captionsetup{labelformat=empty} \caption{图 9.55} \end{figure} (2)如图9.55所示,记 $D$ 是圆域 $x^{2}+y^{2} \leqslant a^{2}, P=-x^{2} y, Q=x y^{2}$ ,则 $P_{y}=-x^{2}, Q_{x}=y^{2}$ .由格林公式得 $$ \oint_{C} x y^{2} \mathrm{~d} y-x^{2} y \mathrm{~d} x=\iint_{D}\left(y^{2}+x^{2}\right) \mathrm{d} x \mathrm{~d} y=\int_{0}^{2 \pi} \mathrm{~d} \theta \int_{0}^{a} r^{2} r \mathrm{~d} r=\frac{\pi}{2} a^{4} . $$ (3)由格林公式得 $\displaystyle \int_{L}\left(1+y^{2}\right) x \mathrm{~d} y+\left(1-x^{2}\right) y \mathrm{~d} x=\iint_{D}\left(y^{2}+x^{2}\right) \mathrm{d} x \mathrm{~d} y=\int_{0}^{2 \pi} \mathrm{~d} \theta \int_{0}^{a} r^{3} \mathrm{~d} r=\frac{1}{2} \pi a^{4}$ .

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:第(1)问:参数化曲线并计算积分
曲线 $L$ 是右半圆周,从 $A(0,a)$ 到 $B(a,0)$。参数方程为 $x=a\cos\theta$, $y=a\sin\theta$,起点 $\theta=\pi/2$,终点 $\theta=0$。则 $\mathrm{d}x=-a\sin\theta\,\mathrm{d}\theta$, $\mathrm{d}y=a\cos\theta\,\mathrm{d}\theta$。代入积分: $$\int_L xy^2\,\mathrm{d}y - x^2y\,\mathrm{d}x = \int_{\pi/2}^0 a\cos\theta\cdot a^2\sin^2\theta\cdot a\cos\theta\,\mathrm{d}\theta - a^2\cos^2\theta\cdot a\sin\theta\cdot(-a\sin\theta)\,\mathrm{d}\theta$$ $$= \int_{\pi/2}^0 a^4\cos^2\theta\sin^2\theta + a^4\cos^2\theta\sin^2\theta\,\mathrm{d}\theta = 2a^4\int_{\pi/2}^0 \sin^2\theta\cos^2\theta\,\mathrm{d}\theta$$ $$= 2a^4\int_{\pi/2}^0 \frac{1}{4}\sin^2 2\theta\,\mathrm{d}\theta = \frac{a^4}{2}\int_{\pi/2}^0 \frac{1-\cos4\theta}{2}\,\mathrm{d}\theta = \frac{a^4}{4}\left[\theta-\frac{\sin4\theta}{4}\right]_{\pi/2}^0 = -\frac{\pi}{8}a^4.$$
公式:参数化曲线积分公式:$\int_L P\,\mathrm{d}x+Q\,\mathrm{d}y = \int_\alpha^\beta [P(x(\theta),y(\theta))x'(\theta)+Q(x(\theta),y(\theta))y'(\theta)]\,\mathrm{d}\theta$
提示:注意积分上下限:起点对应 $\theta=\pi/2$,终点对应 $\theta=0$,所以积分限是从 $\pi/2$ 到 $0$,结果会带负号。
步骤 2/4
目标:第(1)问:利用格林公式(补线法)
补直线段 $L_1: y=0, x: a\to 0$ 和 $L_2: x=0, y: 0\to a$,则 $L+L_1+L_2$ 构成顺时针闭曲线,围成区域 $D$(四分之一圆)。由格林公式(注意顺时针方向取负号): $$\oint_{L+L_1+L_2} xy^2\,\mathrm{d}y - x^2y\,\mathrm{d}x = -\iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = -\iint_D (y^2 + x^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y.$$ 在极坐标下:$x=r\cos\theta$, $y=r\sin\theta$,$\mathrm{d}x\mathrm{d}y=r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta$,$D: 0\le r\le a, 0\le\theta\le\pi/2$。则 $$-\iint_D (x^2+y^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = -\int_0^{\pi/2}\mathrm{d}\theta\int_0^a r^2\cdot r\,\mathrm{d}r = -\frac{\pi}{2}\cdot\frac{a^4}{4} = -\frac{\pi}{8}a^4.$$ 又 $\int_{L_1} xy^2\,\mathrm{d}y - x^2y\,\mathrm{d}x = \int_{L_1} 0\,\mathrm{d}x = 0$(因为 $y=0$ 时 $\mathrm{d}y=0$,$x^2y=0$),$\int_{L_2} xy^2\,\mathrm{d}y - x^2y\,\mathrm{d}x = \int_{L_2} 0\,\mathrm{d}y = 0$(因为 $x=0$ 时 $\mathrm{d}x=0$,$xy^2=0$)。所以原积分 $= -\frac{\pi}{8}a^4$。
公式:格林公式:$\oint_{\partial D} P\,\mathrm{d}x+Q\,\mathrm{d}y = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y$,注意方向:顺时针取负。
提示:补线时注意方向:$L_1$ 从 $B(a,0)$ 到 $A(0,a)$ 的直线段?实际补线是 $L_1: y=0, x: a\to 0$(从 $B$ 到 $O$),$L_2: x=0, y: 0\to a$(从 $O$ 到 $A$),这样 $L+L_1+L_2$ 是顺时针。另外,计算补线上的积分要小心,$L_1$ 上 $y=0$ 所以 $\mathrm{d}y=0$,$x^2y=0$,故积分为0;$L_2$ 上 $x=0$ 所以 $\mathrm{d}x=0$,$xy^2=0$,积分为0。
步骤 3/4
目标:第(2)问:直接应用格林公式
曲线 $L$ 是圆 $x^2+y^2=a^2$ 逆时针方向,围成区域 $D$ 为圆盘。令 $P=-x^2y$, $Q=xy^2$,则 $\frac{\partial P}{\partial y} = -x^2$, $\frac{\partial Q}{\partial x} = y^2$。由格林公式: $$\oint_L xy^2\,\mathrm{d}y - x^2y\,\mathrm{d}x = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \iint_D (y^2 + x^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y.$$ 在极坐标下:$x=r\cos\theta$, $y=r\sin\theta$,$\mathrm{d}x\mathrm{d}y=r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta$,$D: 0\le r\le a, 0\le\theta\le 2\pi$。则 $$\iint_D (x^2+y^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \int_0^{2\pi}\mathrm{d}\theta\int_0^a r^2\cdot r\,\mathrm{d}r = 2\pi \cdot \frac{a^4}{4} = \frac{\pi}{2}a^4.$$
公式:格林公式:$\oint_{\partial D} P\,\mathrm{d}x+Q\,\mathrm{d}y = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y$
提示:注意格林公式要求曲线是逆时针方向,本题正是逆时针,所以直接取正号。计算二重积分时,被积函数 $x^2+y^2$ 在极坐标下为 $r^2$,面积元为 $r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta$,所以被积函数为 $r^3$。
步骤 4/4
目标:第(3)问:应用格林公式
曲线 $L$ 是圆 $x^2+y^2=a^2$ 逆时针方向,围成区域 $D$ 为圆盘。令 $P=(1-x^2)y$, $Q=(1+y^2)x$,则 $\frac{\partial P}{\partial y} = 1-x^2$, $\frac{\partial Q}{\partial x} = 1+y^2$。由格林公式: $$\oint_L (1+y^2)x\,\mathrm{d}y + (1-x^2)y\,\mathrm{d}x = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \iint_D [(1+y^2) - (1-x^2)]\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \iint_D (x^2+y^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y.$$ 在极坐标下:$x=r\cos\theta$, $y=r\sin\theta$,$\mathrm{d}x\mathrm{d}y=r\,\mathrm{d}r\mathrm{d}\theta$,$D: 0\le r\le a, 0\le\theta\le 2\pi$。则 $$\iint_D (x^2+y^2)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y = \int_0^{2\pi}\mathrm{d}\theta\int_0^a r^2\cdot r\,\mathrm{d}r = 2\pi \cdot \frac{a^4}{4} = \frac{\pi}{2}a^4.$$
公式:格林公式:$\oint_{\partial D} P\,\mathrm{d}x+Q\,\mathrm{d}y = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right)\,\mathrm{d}x\mathrm{d}y$
提示:注意被积函数中 $\mathrm{d}y$ 和 $\mathrm{d}x$ 的系数:$Q=(1+y^2)x$, $P=(1-x^2)y$。计算偏导时小心:$\frac{\partial Q}{\partial x}=1+y^2$, $\frac{\partial P}{\partial y}=1-x^2$,相减得 $x^2+y^2$。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。