下册 9.2 第二型曲线积分 第36题

数学分析早年真题

📝 题目

36.求下列极限. (1) $\displaystyle \lim _{R \rightarrow \infty} \oint_{x^{2}+y^{2}=R^{2}} \frac{x \mathrm{~d} y-y \mathrm{~d} x}{\left(x^{2}+y^{2}\right)^{\delta}}$ . (2) $\displaystyle \lim _{R \rightarrow+\infty} \oint_{x^{2}+x y+y^{2}=R^{2}} \frac{x \mathrm{~d} y-y \mathrm{~d} x}{\left(x^{2}+y^{2}\right)^{\alpha}}$ .(吉林师大 2003,浙江大学 2015( $\left.\alpha=1\right) / 1984$ )

💡 答案解析

\section*{解题过程:} (1) $\displaystyle \lim _{R \rightarrow \infty} \oint_{x^{2}+y^{2}=R^{2}} \frac{x \mathrm{~d} y-y \mathrm{~d} x}{\left(x^{2}+y^{2}\right)^{\delta}}=\lim _{R \rightarrow \infty} \frac{1}{R^{2 \delta}} \oint_{x^{2}+y^{2}=R^{2}} x \mathrm{~d} y-y \mathrm{~d} x=\lim _{R \rightarrow \infty} \frac{1}{R^{2 \delta}} \iint_{x^{2}+y^{2}1 \\ 2 \pi, \alpha=1 \\ \infty, \alpha<1 \end{array}\right. $$

📋 详细解题步骤

步骤 1/6
目标:将曲线积分中的分母常数因子提出
对于第一问,积分曲线是半径为R的圆,分母为$(x^2+y^2)^\delta = R^{2\delta}$,因此可以提出常数因子: $$\oint_{x^2+y^2=R^2} \frac{x\,dy - y\,dx}{(x^2+y^2)^\delta} = \frac{1}{R^{2\delta}} \oint_{x^2+y^2=R^2} (x\,dy - y\,dx).$$
公式:$$\oint_{x^2+y^2=R^2} \frac{x\,dy - y\,dx}{(x^2+y^2)^\delta} = \frac{1}{R^{2\delta}} \oint_{x^2+y^2=R^2} (x\,dy - y\,dx).$$
提示:注意分母是$(x^2+y^2)^\delta$,在圆周上$x^2+y^2=R^2$,所以可以提出。
步骤 2/6
目标:利用格林公式将曲线积分化为二重积分
对曲线积分$\oint_{x^2+y^2=R^2} (x\,dy - y\,dx)$应用格林公式: $$\oint_{L} P\,dx+Q\,dy = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right) dxdy,$$ 其中$P=-y, Q=x$,则$\frac{\partial Q}{\partial x}=1, \frac{\partial P}{\partial y}=-1$,所以 $$\oint_{x^2+y^2=R^2} (x\,dy - y\,dx) = \iint_{x^2+y^2
公式:格林公式:$$\oint_{L} P\,dx+Q\,dy = \iint_D \left(\frac{\partial Q}{\partial x} - \frac{\partial P}{\partial y}\right) dxdy.$$
提示:注意格林公式中曲线方向为逆时针,本题未指定方向,但通常取逆时针,结果为正。若取顺时针,结果差负号,但极限结果相同。
步骤 3/6
目标:计算第一问的极限
将二重积分结果代入: $$\lim_{R\to\infty} \frac{1}{R^{2\delta}} \cdot 2\pi R^2 = \lim_{R\to\infty} 2\pi R^{2-2\delta}.$$ 当$\delta>1$时,指数为负,极限为0;当$\delta=1$时,极限为$2\pi$;当$\delta<1$时,极限为$\infty$。但题目未指定$\delta$,通常认为$\delta$使得极限存在,常见答案为0。
公式:$$\lim_{R\to\infty} \frac{2\pi}{R^{2\delta-2}} = \begin{cases} 0, & \delta>1 \\ 2\pi, & \delta=1 \\ \infty, & \delta<1 \end{cases}.$$
提示:注意极限结果依赖于$\delta$的取值。
步骤 4/6
目标:第二问:通过线性变换将椭圆化为标准形
对于第二问,积分曲线为椭圆$x^2+xy+y^2=R^2$。作正交变换:令 $$x = \frac{u-v}{\sqrt{2}}, \quad y = \frac{u+v}{\sqrt{2}}.$$ 则$x^2+y^2 = u^2+v^2$,且$x\,dy - y\,dx = - (v\,du - u\,dv)$。同时,椭圆方程化为 $$\frac{u^2}{(\sqrt{2/3}R)^2} + \frac{v^2}{(\sqrt{2}R)^2} = 1.$$
公式:变换公式:$$x = \frac{u-v}{\sqrt{2}}, y = \frac{u+v}{\sqrt{2}}, \quad x\,dy - y\,dx = - (v\,du - u\,dv).$$
提示:注意变换是正交变换,保持面积元不变,但这里曲线积分需要小心符号。
步骤 5/6
目标:将曲线积分参数化并化简
在$uv$平面中,椭圆参数化为: $$u = \sqrt{\frac{2}{3}}R\cos\theta, \quad v = \sqrt{2}R\sin\theta, \quad \theta\in[0,2\pi).$$ 计算微分:$du = -\sqrt{2/3}R\sin\theta\,d\theta, dv = \sqrt{2}R\cos\theta\,d\theta$。则 $$v\,du - u\,dv = \sqrt{2}R\sin\theta \cdot (-\sqrt{2/3}R\sin\theta\,d\theta) - \sqrt{2/3}R\cos\theta \cdot \sqrt{2}R\cos\theta\,d\theta = -\frac{2R^2}{\sqrt{3}}(\sin^2\theta + \cos^2\theta)\,d\theta = -\frac{2R^2}{\sqrt{3}}\,d\theta.$$ 且$x^2+y^2 = u^2+v^2 = \frac{2}{3}R^2\cos^2\theta + 2R^2\sin^2\theta = \frac{2R^2}{3}(\cos^2\theta + 3\sin^2\theta)$。于是 $$\oint_L \frac{x\,dy - y\,dx}{(x^2+y^2)^\alpha} = -\oint_{L'} \frac{v\,du - u\,dv}{(u^2+v^2)^\alpha} = -\int_0^{2\pi} \frac{-\frac{2R^2}{\sqrt{3}}\,d\theta}{\left(\frac{2R^2}{3}(\cos^2\theta+3\sin^2\theta)\right)^\alpha} = \frac{2R^2}{\sqrt{3}} \left(\frac{3}{2R^2}\right)^\alpha \int_0^{2\pi} \frac{d\theta}{(\cos^2\theta+3\sin^2\theta)^\alpha}.$$
公式:参数化结果:$$\oint_L \frac{x\,dy - y\,dx}{(x^2+y^2)^\alpha} = \frac{2}{\sqrt{3}} \frac{3^\alpha}{2^\alpha R^{2\alpha-2}} \int_0^{2\pi} \frac{d\theta}{(\cos^2\theta+3\sin^2\theta)^\alpha}.$$
提示:注意符号处理:$v\,du - u\,dv$计算要仔细,且积分方向为逆时针,参数化时$\theta$从0到$2\pi$。
步骤 6/6
目标:化简积分并计算极限
记积分 $$I(\alpha) = \int_0^{2\pi} \frac{d\theta}{(\cos^2\theta+3\sin^2\theta)^\alpha}.$$ 利用对称性,$I(\alpha) = 4\int_0^{\pi/2} \frac{d\theta}{(\cos^2\theta+3\sin^2\theta)^\alpha}$。令$t=\tan\theta$,则$d\theta = \frac{dt}{1+t^2}$,且$\cos^2\theta = \frac{1}{1+t^2}, \sin^2\theta = \frac{t^2}{1+t^2}$,所以 $$I(\alpha) = 4\int_0^\infty \left(\frac{1+t^2}{1+3t^2}\right)^\alpha \frac{1}{1+t^2}\,dt.$$ 当$\alpha=1$时,可计算得$I(1) = \frac{2\pi}{\sqrt{3}}$。于是原极限为 $$\lim_{R\to\infty} \frac{2}{\sqrt{3}} \frac{3^\alpha}{2^\alpha R^{2\alpha-2}} I(\alpha) = \frac{2}{\sqrt{3}} \left(\frac{3}{2}\right)^\alpha I(\alpha) \lim_{R\to\infty} \frac{1}{R^{2\alpha-2}}.$$ 因此,当$\alpha>1$时极限为0;$\alpha=1$时极限为$\frac{2}{\sqrt{3}} \cdot \frac{3}{2} \cdot \frac{2\pi}{\sqrt{3}} = 2\pi$;$\alpha<1$时极限为$\infty$。
公式:$$\lim_{R\to\infty} \oint_{x^2+xy+y^2=R^2} \frac{x\,dy - y\,dx}{(x^2+y^2)^\alpha} = \begin{cases} 0, & \alpha>1 \\ 2\pi, & \alpha=1 \\ \infty, & \alpha<1 \end{cases}.$$
提示:注意$I(\alpha)$是有限常数,极限行为由$R^{2\alpha-2}$决定。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。