同济高数 第9章 第9-5-8题

教材习题

📝 题目

8.设 $z=z(x, y)$ 是由方程 $2 x z-2 x y z+\ln (x y z)=0$ 所确定的隐函数,求 $\mathrm{d} z$ .

💡 答案解析

[AI解答]

[AI解答] 已知隐函数方程为 $$ 2 x z - 2 x y z + \ln(x y z) = 0 $$ 我们要求全微分 $\mathrm{d}z$。

**步骤1:记函数形式** 令 $$ F(x, y, z) = 2 x z - 2 x y z + \ln(x y z) = 0 $$ 则 $z = z(x, y)$ 由 $F(x, y, z)=0$ 确定。

**步骤2:求偏导数** 先对 $x$ 求偏导(将 $z$ 视为 $x, y$ 的函数): $$ \frac{\partial F}{\partial x} = 2z + 2x \frac{\partial z}{\partial x} - 2 y z - 2 x y \frac{\partial z}{\partial x} + \frac{1}{x y z} \cdot y z \cdot \frac{\partial z}{\partial x} + \frac{1}{x y z} \cdot y z $$ 注意 $\ln(x y z)$ 对 $x$ 求导时,视 $z$ 为 $x$ 的函数,有 $$ \frac{\partial}{\partial x} \ln(x y z) = \frac{1}{x y z} \cdot \left( y z + x y \frac{\partial z}{\partial x} \right) $$ 因此 $$ F_x = 2z - 2 y z + \frac{1}{x} + \left( 2x - 2 x y + \frac{1}{z} \right) \frac{\partial z}{\partial x} = 0 $$ 整理得 $$ \left( 2x(1 - y) + \frac{1}{z} \right) \frac{\partial z}{\partial x} = - \left( 2z(1 - y) + \frac{1}{x} \right) $$ 所以 $$ \frac{\partial z}{\partial x} = - \frac{2z(1 - y) + \frac{1}{x}}{2x(1 - y) + \frac{1}{z}} $$

**步骤3:对 $y$ 求偏导** 同理, $$ \frac{\partial F}{\partial y} = -2 x z - 2 x y \frac{\partial z}{\partial y} + \frac{1}{x y z} \left( x z + x y \frac{\partial z}{\partial y} \right) $$ 即 $$ F_y = -2 x z + \frac{1}{y} + \left( -2 x y + \frac{1}{z} \right) \frac{\partial z}{\partial y} = 0 $$ 因此 $$ \frac{\partial z}{\partial y} = - \frac{-2 x z + \frac{1}{y}}{-2 x y + \frac{1}{z}} = \frac{2 x z - \frac{1}{y}}{2 x y - \frac{1}{z}} $$

**步骤4:写出全微分** $$ \mathrm{d}z = \frac{\partial z}{\partial x} \mathrm{d}x + \frac{\partial z}{\partial y} \mathrm{d}y $$ 代入得 $$ \mathrm{d}z = - \frac{2z(1 - y) + \frac{1}{x}}{2x(1 - y) + \frac{1}{z}} \, \mathrm{d}x + \frac{2 x z - \frac{1}{y}}{2 x y - \frac{1}{z}} \, \mathrm{d}y $$

**难度评级**:★★★☆☆ (涉及隐函数求偏导与全微分,需注意复合函数求导法则及分式化简,有一定计算量。)

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:将方程改写为隐函数形式
令 F(x,y,z)=2xz-2xyz+ln(xyz)=0,则 z=z(x,y) 由 F=0 确定。
公式:F(x,y,z)=0
提示:隐函数求导通常设 F 为三元函数。
步骤 2/4
目标:求 ∂z/∂x
对 F 关于 x 求偏导,视 z 为 x,y 的函数:F_x = 2z + 2x z_x - 2yz - 2xy z_x + (1/(xyz))*(yz + xy z_x) = 0。整理得 (2x(1-y)+1/z) z_x = -(2z(1-y)+1/x),所以 z_x = -[2z(1-y)+1/x] / [2x(1-y)+1/z]。
公式:z_x = - (2z(1-y) + 1/x) / (2x(1-y) + 1/z)
提示:注意 ln(xyz) 对 x 求导时,z 是 x 的函数,需用链式法则。
步骤 3/4
目标:求 ∂z/∂y
对 F 关于 y 求偏导:F_y = -2xz - 2xy z_y + (1/(xyz))*(xz + xy z_y) = 0。整理得 (-2xy+1/z) z_y = 2xz - 1/y,所以 z_y = (2xz - 1/y) / (2xy - 1/z)。
公式:z_y = (2xz - 1/y) / (2xy - 1/z)
提示:注意符号,分子分母同时变号可简化。
步骤 4/4
目标:写出全微分 dz
dz = z_x dx + z_y dy,代入偏导数表达式。
公式:dz = - [2z(1-y)+1/x] / [2x(1-y)+1/z] dx + [2xz-1/y] / [2xy-1/z] dy
提示:全微分形式为 dz = (∂z/∂x)dx + (∂z/∂y)dy。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。