方企勤 第三章 一元函数积分学 第15题

教材习题

📝 题目

例 15 求不定积分 $\displaystyle{\int \sqrt{1 + {x}^{2}}\mathrm{\;d}x}$ .

💡 答案解析

解法 1 令 $x = \tan t,y = \sin t$ ,则

$$ \text{ 原式 } = \int \sec t \cdot \frac{\mathrm{d}t}{{\cos }^{2}t} = \int \frac{\mathrm{d}t}{{\cos }^{3}t}\overset{y = \sin t}{ = }\int \frac{\mathrm{d}y}{{\left( 1 - {y}^{2}\right) }^{2}}. \tag{1.5} $$

下面求真分式 $\frac{1}{{\left( 1 - {y}^{2}\right) }^{2}}$ 的部分分式. 设

$$ \frac{1}{{\left( 1 - y\right) }^{2}{\left( 1 + y\right) }^{2}} = \frac{A}{1 - y} + \frac{B}{y + 1} + \frac{C}{{\left( y - 1\right) }^{2}} + \frac{D}{{\left( y + 1\right) }^{2}}, $$

(1.6)

(1.6) 式的两边同乘以 ${\left( 1 - y\right) }^{2}$ ,并令 $y \rightarrow 1$ ,得 $C = \frac{1}{4}$ ;

(1.6) 式的两边同乘以 ${\left( 1 + y\right) }^{2}$ ,并令 $y \rightarrow - 1$ ,得 $D = \frac{1}{4}$ ;

(1.6) 式的两边同乘以 $y$ ,并令 $\displaystyle{y \rightarrow + \infty}$ ,得

$$ 0 = - A + B. \tag{1.7} $$

用 $y = 0$ 代入 (1.6) 式,得

$$ A + B = \frac{1}{2}. \tag{1.8} $$

联立 (1.7) 与 (1.8) 式, $A = \frac{1}{4},B = \frac{1}{4}$ ,即得

$$ \frac{1}{{\left( 1 - y\right) }^{2}{\left( 1 + y\right) }^{2}} = \frac{1}{4\left( {y + 1}\right) } - \frac{1}{4\left( {y - 1}\right) } $$

$$ + \frac{1}{4{\left( y - 1\right) }^{2}} + \frac{1}{4{\left( y + 1\right) }^{2}}. $$

将此代入 (1.5) 式, 得

$$ \text{ 原式 } = \frac{1}{4}\left\lbrack {\int \frac{\mathrm{d}y}{y + 1}-\int \frac{\mathrm{d}y}{y - 1} + \int \frac{\mathrm{d}y}{{\left( y - 1\right) }^{2}} + \int \frac{\mathrm{d}y}{{\left( y + 1\right) }^{2}}}\right\rbrack $$

$$ = \frac{1}{4}\left\lbrack {\ln \left| \frac{1 + y}{1 - y}\right| + \frac{1}{1 - y} - \frac{1}{1 + y}}\right\rbrack + C $$

$$ = \frac{1}{4}\left\lbrack {2\ln \left| {\sec t + \tan t}\right| + 2\tan t \cdot \sec t}\right\rbrack + C $$

$$ = \frac{1}{2}\left\lbrack {\ln \left| {x + \sqrt{1 + {x}^{2}}}\right| + x\sqrt{1 + {x}^{2}}}\right\rbrack + C. $$

解法 2 因为

$$ \text{ 原式 }\frac{\text{ 分部积分 }}{}x\sqrt{1 + {x}^{2}} - \int \frac{{x}^{2}}{\sqrt{1 + {x}^{2}}}\mathrm{\;d}x $$

$$ = x\sqrt{1 + {x}^{2}} - \int \frac{{x}^{2} - 1 + 1}{\sqrt{1 + {x}^{2}}}\mathrm{\;d}x $$

$$ = x\sqrt{1 + {x}^{2}} - \int \sqrt{1 + {x}^{2}}\mathrm{\;d}x + \int \frac{1}{\sqrt{1 + {x}^{2}}}\mathrm{\;d}x $$

所以

$$ = x\sqrt{1 + {x}^{2}} - \text{ 原式 } + \ln \left| {x + \sqrt{1 + {x}^{2}}}\right| + C, $$

$$ \text{ 原式 } = \frac{1}{2}x\sqrt{1 + {x}^{2}} + \frac{1}{2}\ln \left| {x + \sqrt{1 + {x}^{2}}}\right| + C\text{ . } $$

评注 本题解法 2 先通过分部积分产生一个所要求积分的循环公式, 再通过解代数方程得到要求积分的答案. 这是使用分部积分法

的一种常用技巧, 例如可用来推导本题的引申题:

$$ \int \sqrt{{x}^{2} \pm {a}^{2}}\mathrm{\;d}x = \frac{1}{2}x\sqrt{{x}^{2} \pm {a}^{2}} \pm \frac{{a}^{2}}{2}\ln \left| {x + \sqrt{{x}^{2} \pm {a}^{2}}}\right| + C. $$

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:解法1:通过三角代换和部分分式求不定积分
令 x = tan t,则 dx = sec^2 t dt,原积分化为 ∫ sec t * sec^2 t dt = ∫ sec^3 t dt。再令 y = sin t,则 dt = dy / cos t,且 sec t = 1/cos t,代入得 ∫ dy / (1 - y^2)^2。
公式:∫ sec^3 t dt = ∫ dy/(1-y^2)^2
提示:三角代换常用于含√(1+x^2)的积分,注意代换后的微分变换。
步骤 2/4
目标:将1/(1-y^2)^2分解为部分分式
设 1/[(1-y)^2(1+y)^2] = A/(1-y) + B/(1+y) + C/(1-y)^2 + D/(1+y)^2。通过乘以(1-y)^2并令y→1得C=1/4;乘以(1+y)^2并令y→-1得D=1/4;乘以y并令y→∞得0=-A+B;代入y=0得A+B=1/2,解得A=B=1/4。因此部分分式为1/[4(1+y)] - 1/[4(1-y)] + 1/[4(1-y)^2] + 1/[4(1+y)^2]。
公式:1/(1-y^2)^2 = 1/[4(1+y)] - 1/[4(1-y)] + 1/[4(1-y)^2] + 1/[4(1+y)^2]
提示:部分分式分解时,注意重根对应的项,通过极限和特定值求解系数。
步骤 3/4
目标:积分部分分式并回代
积分得 1/4 [ ln|1+y| - ln|1-y| + 1/(1-y) - 1/(1+y) ] + C = 1/4 [ ln|(1+y)/(1-y)| + 2y/(1-y^2) ] + C。回代 y = sin t,x = tan t,得 1/2 [ ln|x+√(1+x^2)| + x√(1+x^2) ] + C。
公式:∫ dy/(1-y^2)^2 = 1/4 [ ln|(1+y)/(1-y)| + 2y/(1-y^2) ] + C
提示:回代时注意利用三角恒等式化简,如 sin t = x/√(1+x^2),cos t = 1/√(1+x^2)。
步骤 4/4
目标:解法2:分部积分法建立循环方程
设原积分为I,分部积分:I = x√(1+x^2) - ∫ x^2/√(1+x^2) dx = x√(1+x^2) - ∫ (x^2+1-1)/√(1+x^2) dx = x√(1+x^2) - I + ∫ dx/√(1+x^2)。移项得 2I = x√(1+x^2) + ln|x+√(1+x^2)| + C,所以 I = (1/2)x√(1+x^2) + (1/2) ln|x+√(1+x^2)| + C。
公式:I = x√(1+x^2) - I + ln|x+√(1+x^2)| + C ⇒ 2I = x√(1+x^2) + ln|x+√(1+x^2)| + C
提示:分部积分后出现原积分,通过解方程得到结果,是常用技巧。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。