方企勤 第六章 多元函数积分学 第6.6题

教材习题

📝 题目

6. 6.9 设 $f\left( {x,y,z}\right)$ 是一次齐次函数, $F = \frac{1}{4}f\left( {x,y,z}\right) r$ . 试证:

$$ \operatorname{div}\mathbf{F} = f\left( {x,y,z}\right) . $$

💡 答案解析

解答:

已知 $f(x,y,z)$ 是一次齐次函数,即对任意实数 $t>0$ 有 $$ f(tx,ty,tz)=t\,f(x,y,z). $$ 并且定义 $$ \mathbf{F} = \frac{1}{4} f(x,y,z)\, \mathbf{r}, $$ 其中 $\mathbf{r} = (x,y,z)$,即位置向量。需要证明 $$ \operatorname{div} \mathbf{F} = f(x,y,z). $$

---

**步骤 1:写出散度的表达式**

设 $\mathbf{F} = (F_1, F_2, F_3)$,则 $$ F_1 = \frac{1}{4} f(x,y,z)\, x,\quad F_2 = \frac{1}{4} f(x,y,z)\, y,\quad F_3 = \frac{1}{4} f(x,y,z)\, z. $$

散度定义为 $$ \operatorname{div} \mathbf{F} = \frac{\partial F_1}{\partial x} + \frac{\partial F_2}{\partial y} + \frac{\partial F_3}{\partial z}. $$

---

**步骤 2:计算偏导数**

先计算 $\frac{\partial F_1}{\partial x}$: $$ \frac{\partial F_1}{\partial x} = \frac{1}{4} \left( \frac{\partial f}{\partial x} \cdot x + f \cdot 1 \right) = \frac{1}{4} \left( x \frac{\partial f}{\partial x} + f \right). $$

类似地, $$ \frac{\partial F_2}{\partial y} = \frac{1}{4} \left( y \frac{\partial f}{\partial y} + f \right), $$ $$ \frac{\partial F_3}{\partial z} = \frac{1}{4} \left( z \frac{\partial f}{\partial z} + f \right). $$

---

**步骤 3:求和得到散度**

将三个偏导数相加: $$ \operatorname{div} \mathbf{F} = \frac{1}{4} \left( x \frac{\partial f}{\partial x} + y \frac{\partial f}{\partial y} + z \frac{\partial f}{\partial z} + 3f \right). $$

---

**步骤 4:利用齐次函数的欧拉定理**

对于一次齐次函数 $f$,欧拉定理指出: $$ x \frac{\partial f}{\partial x} + y \frac{\partial f}{\partial y} + z \frac{\partial f}{\partial z} = f(x,y,z). $$ (说明:因为齐次次数为1,所以左边等于次数乘以函数本身。)

代入上式: $$ \operatorname{div} \mathbf{F} = \frac{1}{4} \left( f + 3f \right) = \frac{1}{4} \cdot 4f = f. $$

---

**结论**: $$ \boxed{\operatorname{div}\mathbf{F} = f(x,y,z)}. $$

📋 详细解题步骤

步骤 1/4
目标:写出散度的表达式
设 F = (F1, F2, F3),其中 F1 = (1/4) f(x,y,z) x, F2 = (1/4) f(x,y,z) y, F3 = (1/4) f(x,y,z) z。散度定义为 div F = ∂F1/∂x + ∂F2/∂y + ∂F3/∂z。
公式:div F = ∂F1/∂x + ∂F2/∂y + ∂F3/∂z
提示:注意 F 的每个分量都是乘积形式,需要用到乘积法则求导。
步骤 2/4
目标:计算偏导数
计算 ∂F1/∂x = (1/4)(x ∂f/∂x + f),∂F2/∂y = (1/4)(y ∂f/∂y + f),∂F3/∂z = (1/4)(z ∂f/∂z + f)。
公式:∂F1/∂x = (1/4)(x f_x + f)
提示:注意乘积法则:∂(f x)/∂x = f_x x + f。
步骤 3/4
目标:求和得到散度
将三个偏导数相加:div F = (1/4)(x ∂f/∂x + y ∂f/∂y + z ∂f/∂z + 3f)。
公式:div F = (1/4)(x f_x + y f_y + z f_z + 3f)
提示:注意三个偏导数中各有一个 f 项,共 3f。
步骤 4/4
目标:利用齐次函数的欧拉定理
由于 f 是一次齐次函数,由欧拉定理有 x ∂f/∂x + y ∂f/∂y + z ∂f/∂z = f。代入得 div F = (1/4)(f + 3f) = f。
公式:x f_x + y f_y + z f_z = f
提示:欧拉定理:对于 k 次齐次函数,有 x f_x + y f_y + z f_z = k f。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。