2016年考研数学一第16题

解答题 · 10分

📝 题目

设函数 $y(x)$ 满足方程 $y^{\prime \prime}+2 y^{\prime}+k y=0$ ,其中 $0\lt k\lt 1$ . (I)证明:反常积分 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x$ 收敛; (II)若 $y(0)=1, y^{\prime}(0)=1$ ,求 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x$ 的值.

💡 答案解析

**答案**: 见解析

---

**解析**:

(I)微分方程 $y^{\prime \prime}+2 y^{\prime}+k y=0$ 的特征方程为 $\lambda^{2}+2 \lambda+k=0$ ,解得 $\lambda_{1}=-1+\sqrt{1-k}, \quad \lambda_{2}=-1-\sqrt{1-k}$ , 因为 $0\lt k\lt 1$ ,所以 $\lambda_{1}\lt 0, \lambda_{2}\lt 0$ ,从而 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x} \mathrm{~d} x$ 与 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x} \mathrm{~d} x$ 都收敛。 该方程的通解为 $y=C_{1} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x}+C_{2} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x}$ ,由 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x=C_{1} \displaystyle\int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x} \mathrm{~d} x+C_{2} \displaystyle\int_{0}^{+\infty} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x} \mathrm{~d} x$ ,得 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x$ 收敛。 (II)方法一 由 $\lambda_{1}\lt 0, \lambda_{2}\lt 0$ 得 $\displaystyle\lim _{x \rightarrow+\infty} y(x)=\displaystyle\lim _{x \rightarrow+\infty}\left(C_{1} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x}+C_{2} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x}\right)=0$ ,

$$ \lim _{x \rightarrow+\infty} y^{\prime}(x)=\lim _{x \rightarrow+\infty}\left(C_{1} \lambda_{1} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x}+C_{2} \lambda_{2} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x}\right)=0 $$

于是 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x=-\displaystyle\frac{1}{k}\left[\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y^{\prime \prime}(x) \mathrm{d} x+2 \displaystyle\int_{0}^{+\infty} y^{\prime}(x) \mathrm{d} x\right]$ , 再由 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y^{\prime \prime}(x) \mathrm{d} x=\left.y^{\prime}(x)\right|_{0} ^{+\infty}=-y^{\prime}(0)=-1$ ,

$$ \int_{0}^{+\infty} y^{\prime}(x) \mathrm{d} x=\left.y(x)\right|_{0} ^{+\infty}=-y(0)=-1 $$

得 $\displaystyle\int_{0}^{+\infty} y(x) \mathrm{d} x=\displaystyle\frac{3}{k}$ . 方法二 将 $y(0)=1, y^{\prime}(0)=1$ 代入 $y=C_{1} \mathrm{e}^{\lambda_{1} x}+C_{2} \mathrm{e}^{\lambda_{2} x}$ 得 $\left\{\begin{array}{l}C_{1}+C_{2}=1, \\ \lambda_{1} C_{1}+\lambda_{2} C_{2}=1 .\end{array}\right.$

📋 详细解题步骤

步骤 1/7
目标:写出特征方程并求解特征根
给定二阶常系数齐次线性微分方程为 $y''+2y'+ky=0$。对于形如 $y''+py'+qy=0$ 的微分方程,其特征方程为 $\lambda^2+p\lambda+q=0$。这里 $p=2$,$q=k$,因此特征方程为 $$\lambda^2+2\lambda+k=0.$$ 这是一个关于 $\lambda$ 的一元二次方程,使用求根公式 $$\lambda=\frac{-b\pm\sqrt{b^2-4ac}}{2a}$$ 其中 $a=1$,$b=2$,$c=k$。计算判别式 $\Delta=b^2-4ac=4-4k=4(1-k)$。于是特征根为 $$\lambda_{1,2}=\frac{-2\pm\sqrt{4(1-k)}}{2}=\frac{-2\pm2\sqrt{1-k}}{2}=-1\pm\sqrt{1-k}.$$ 因此,特征根为 $\lambda_1=-1+\sqrt{1-k}$,$\lambda_2=-1-\sqrt{1-k}$。注意,当 $k<1$ 时,$\sqrt{1-k}>0$,两个根为不相等的实根;当 $k=1$ 时,$\sqrt{1-k}=0$,两根相等,均为 $-1$;当 $k>1$ 时,$\sqrt{1-k}$ 为虚数,两根为共轭复数 $-1\pm i\sqrt{k-1}$。
公式:$$\lambda^2+2\lambda+k=0,\quad \lambda_{1,2}=-1\pm\sqrt{1-k}$$
提示:注意判别式 $\Delta=4(1-k)$,根据 $k$ 的不同取值分类讨论根的情况。
步骤 2/7
目标:判断特征根符号并写出通解形式
已知微分方程的特征方程为 $\lambda^2+2\lambda+k=0$,其中 $00$。 对于 $\lambda_1 = -1+\sqrt{1-k}$:因为 $\sqrt{1-k}<1$(因为 $1-k<1$),所以 $-1+\sqrt{1-k}<0$。 对于 $\lambda_2 = -1-\sqrt{1-k}$:显然 $-1-\sqrt{1-k}<-1<0$。 因此两个特征根均为负实数,且互异。 根据二阶常系数齐次线性微分方程的通解结构,当特征根为两个不相等的实根 $\lambda_1,\lambda_2$ 时,通解形式为: $$y = C_1 e^{\lambda_1 x} + C_2 e^{\lambda_2 x},$$ 其中 $C_1,C_2$ 为任意常数。代入 $\lambda_1=-1+\sqrt{1-k}$,$\lambda_2=-1-\sqrt{1-k}$ 即得通解。
公式:$$\lambda_1=-1+\sqrt{1-k},\quad \lambda_2=-1-\sqrt{1-k},\quad y=C_1 e^{\lambda_1 x}+C_2 e^{\lambda_2 x}$$
提示:注意 $0
步骤 3/7
目标:证明反常积分收敛(第I问)
由第2步已知,微分方程的解为 $y(x)=C_1 e^{\lambda_1 x}+C_2 e^{\lambda_2 x}$,其中 $\lambda_1<0$,$\lambda_2<0$。要证明反常积分 $\int_0^{+\infty} y(x) \, dx$ 收敛,只需分别证明 $\int_0^{+\infty} e^{\lambda_1 x} \, dx$ 和 $\int_0^{+\infty} e^{\lambda_2 x} \, dx$ 均收敛。 对于任意 $\lambda<0$,考虑积分 $\int_0^{+\infty} e^{\lambda x} \, dx$。由定义: $$\int_0^{+\infty} e^{\lambda x} \, dx = \lim_{b \to +\infty} \int_0^b e^{\lambda x} \, dx = \lim_{b \to +\infty} \left[ \frac{1}{\lambda} e^{\lambda x} \right]_0^b = \lim_{b \to +\infty} \left( \frac{1}{\lambda} e^{\lambda b} - \frac{1}{\lambda} \right).$$ 由于 $\lambda<0$,$\lim_{b \to +\infty} e^{\lambda b}=0$,因此极限存在且等于 $-\frac{1}{\lambda}$,即积分收敛。 分别取 $\lambda=\lambda_1$ 和 $\lambda=\lambda_2$,得到 $\int_0^{+\infty} e^{\lambda_1 x} \, dx = -\frac{1}{\lambda_1}$,$\int_0^{+\infty} e^{\lambda_2 x} \, dx = -\frac{1}{\lambda_2}$,均为有限值。 于是,由线性性质, $$\int_0^{+\infty} y(x) \, dx = C_1 \int_0^{+\infty} e^{\lambda_1 x} \, dx + C_2 \int_0^{+\infty} e^{\lambda_2 x} \, dx = -\frac{C_1}{\lambda_1} - \frac{C_2}{\lambda_2},$$ 该值为有限常数,故反常积分收敛。
公式:$$\int_0^{+\infty} e^{\lambda x} \, dx = -\frac{1}{\lambda} \quad (\lambda<0)$$
提示:关键:指数函数 $e^{\lambda x}$ 当 $\lambda<0$ 时在 $+\infty$ 处趋于0,积分收敛。
步骤 4/7
目标:利用微分方程转化积分表达式(方法一)
由原微分方程 $y'' + 2y' + ky = 0$ 可得 $y = -\frac{1}{k}(y'' + 2y')$。将等式两边在区间 $[0, +\infty)$ 上对 $x$ 积分,得到: $$ \int_0^{+\infty} y \, dx = -\frac{1}{k} \left( \int_0^{+\infty} y'' \, dx + 2 \int_0^{+\infty} y' \, dx \right). $$ 接下来分别计算右边的两个积分。对于 $\int_0^{+\infty} y'' \, dx$,由微积分基本定理: $$ \int_0^{+\infty} y'' \, dx = \lim_{b \to +\infty} \left[ y'(x) \right]_0^b = \lim_{b \to +\infty} y'(b) - y'(0). $$ 根据题目条件,$\lim_{x \to +\infty} y(x) = 0$,且由微分方程可推知 $\lim_{x \to +\infty} y'(x) = 0$(因为若 $y$ 趋于零且方程成立,则 $y'$ 也趋于零),因此 $\lim_{b \to +\infty} y'(b) = 0$。又已知 $y'(0) = -1$,所以: $$ \int_0^{+\infty} y'' \, dx = 0 - (-1) = 1. $$ 对于 $\int_0^{+\infty} y' \, dx$,同样有: $$ \int_0^{+\infty} y' \, dx = \lim_{b \to +\infty} \left[ y(x) \right]_0^b = \lim_{b \to +\infty} y(b) - y(0). $$ 已知 $\lim_{x \to +\infty} y(x) = 0$,且 $y(0) = 1$,因此: $$ \int_0^{+\infty} y' \, dx = 0 - 1 = -1. $$ 将这两个结果代入积分表达式,得到: $$ \int_0^{+\infty} y \, dx = -\frac{1}{k} \left( 1 + 2 \times (-1) \right) = -\frac{1}{k} (1 - 2) = -\frac{1}{k} \times (-1) = \frac{1}{k}. $$ 因此,我们得到了 $\int_0^{+\infty} y(x) \, dx = \frac{1}{k}$。
公式:$$\int_0^{+\infty} y \, dx = -\frac{1}{k} \left( \int_0^{+\infty} y'' \, dx + 2 \int_0^{+\infty} y' \, dx \right) = \frac{1}{k}$$
提示:注意利用已知的初始条件和极限条件计算积分值,避免符号错误。
步骤 5/7
目标:计算导数积分并代入初始条件(方法一)
首先,计算积分 $\int_0^{+\infty} y'' \, dx$。由微积分基本定理,有 $$ \int_0^{+\infty} y'' \, dx = \lim_{x \to +\infty} y'(x) - y'(0). $$ 根据题目条件,$\lim_{x \to +\infty} y'(x) = 0$,且初始条件 $y'(0) = 1$,因此 $$ \int_0^{+\infty} y'' \, dx = 0 - 1 = -1. $$ 其次,计算积分 $\int_0^{+\infty} y' \, dx$。同样有 $$ \int_0^{+\infty} y' \, dx = \lim_{x \to +\infty} y(x) - y(0). $$ 已知 $\lim_{x \to +\infty} y(x) = 0$,且初始条件 $y(0) = 1$,所以 $$ \int_0^{+\infty} y' \, dx = 0 - 1 = -1. $$ 现在,将这两个结果代入原方程 $y'' + 2y' + ky = 0$ 在 $[0, +\infty)$ 上的积分中。对方程两边从 $0$ 到 $+\infty$ 积分,得 $$ \int_0^{+\infty} y'' \, dx + 2 \int_0^{+\infty} y' \, dx + k \int_0^{+\infty} y \, dx = 0. $$ 代入已算出的积分值: $$ (-1) + 2 \times (-1) + k \int_0^{+\infty} y \, dx = 0, $$ 即 $$ -1 - 2 + k \int_0^{+\infty} y \, dx = 0, $$ $$ -3 + k \int_0^{+\infty} y \, dx = 0. $$ 解得 $$ \int_0^{+\infty} y \, dx = \frac{3}{k}. $$
公式:$$\int_0^{+\infty} y'' \, dx = \lim_{x\to+\infty} y'(x)-y'(0) = -1, \quad \int_0^{+\infty} y' \, dx = \lim_{x\to+\infty} y(x)-y(0) = -1, \quad \int_0^{+\infty} y \, dx = \frac{3}{k}.$$
提示:注意将方程两边积分时,每一项都要正确代入极限值和初始条件。
步骤 6/7
目标:代入初始条件确定通解常数(方法二)
已知微分方程的通解为 $y(x)=C_1 e^{\lambda_1 x}+C_2 e^{\lambda_2 x}$,其中 $\lambda_1$ 和 $\lambda_2$ 是特征方程的两个根。初始条件为 $y(0)=1$,$y'(0)=1$。 首先代入 $x=0$ 到通解中: $$y(0)=C_1 e^{\lambda_1 \cdot 0}+C_2 e^{\lambda_2 \cdot 0}=C_1+C_2=1.$$ 然后对通解求导: $$y'(x)=C_1 \lambda_1 e^{\lambda_1 x}+C_2 \lambda_2 e^{\lambda_2 x}.$$ 代入 $x=0$: $$y'(0)=C_1 \lambda_1 + C_2 \lambda_2 = 1.$$ 于是得到关于 $C_1$ 和 $C_2$ 的线性方程组: \begin{cases} C_1 + C_2 = 1, \\ \lambda_1 C_1 + \lambda_2 C_2 = 1. \end{cases} 用消元法求解。由第一个方程得 $C_2 = 1 - C_1$,代入第二个方程: $$\lambda_1 C_1 + \lambda_2 (1 - C_1) = 1,$$ 即 $$\lambda_1 C_1 + \lambda_2 - \lambda_2 C_1 = 1,$$ 整理得 $$(\lambda_1 - \lambda_2)C_1 = 1 - \lambda_2,$$ 所以 $$C_1 = \frac{1 - \lambda_2}{\lambda_1 - \lambda_2}.$$ 再由 $C_2 = 1 - C_1$ 得 $$C_2 = 1 - \frac{1 - \lambda_2}{\lambda_1 - \lambda_2} = \frac{\lambda_1 - \lambda_2 - (1 - \lambda_2)}{\lambda_1 - \lambda_2} = \frac{\lambda_1 - 1}{\lambda_1 - \lambda_2}.$$ 因此,满足初始条件的特解为 $$y(x) = \frac{1 - \lambda_2}{\lambda_1 - \lambda_2} e^{\lambda_1 x} + \frac{\lambda_1 - 1}{\lambda_1 - \lambda_2} e^{\lambda_2 x}.$$
公式:$$C_1=\frac{1-\lambda_2}{\lambda_1-\lambda_2},\quad C_2=\frac{\lambda_1-1}{\lambda_1-\lambda_2}$$
提示:先写出方程组再消元,注意分母 $\lambda_1-\lambda_2$ 不为零。
步骤 7/7
目标:逐项积分并求和(方法二)
本步骤采用方法二,直接对微分方程的解进行逐项积分并求和。已知微分方程的通解形式为 $y = C_1 e^{\lambda_1 x} + C_2 e^{\lambda_2 x}$,其中 $\lambda_1, \lambda_2$ 是特征方程 $\lambda^2 + 2\lambda + k = 0$ 的两个根,满足 $\lambda_1 + \lambda_2 = -2$,$\lambda_1 \lambda_2 = k$。常数 $C_1, C_2$ 由初始条件确定,已在前序步骤中求得为 $C_1 = \frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2}$,$C_2 = -\frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2}$。 我们需要计算积分 $\int_0^{+\infty} y \, dx$。将通解代入,得到: $$\int_0^{+\infty} y \, dx = C_1 \int_0^{+\infty} e^{\lambda_1 x} \, dx + C_2 \int_0^{+\infty} e^{\lambda_2 x} \, dx.$$ 由于 $\lambda_1, \lambda_2$ 均为负实数(因为 $k>0$ 且特征方程判别式 $\Delta = 4 - 4k$ 可能为正或负,但由题目条件可知解在无穷远处衰减,故实部为负),上述广义积分收敛。计算每个积分: $$\int_0^{+\infty} e^{\lambda x} \, dx = \left[ \frac{1}{\lambda} e^{\lambda x} \right]_0^{+\infty} = 0 - \frac{1}{\lambda} = -\frac{1}{\lambda}, \quad (\lambda < 0).$$ 因此, $$\int_0^{+\infty} y \, dx = C_1 \left( -\frac{1}{\lambda_1} \right) + C_2 \left( -\frac{1}{\lambda_2} \right) = -\frac{C_1}{\lambda_1} - \frac{C_2}{\lambda_2}.$$ 代入 $C_1, C_2$ 的表达式: $$-\frac{C_1}{\lambda_1} - \frac{C_2}{\lambda_2} = -\frac{1}{\lambda_1} \cdot \frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2} - \frac{1}{\lambda_2} \cdot \left( -\frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2} \right) = \frac{-3}{\lambda_1(\lambda_1 - \lambda_2)} + \frac{3}{\lambda_2(\lambda_1 - \lambda_2)}.$$ 通分合并: $$\frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2} \left( -\frac{1}{\lambda_1} + \frac{1}{\lambda_2} \right) = \frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2} \cdot \frac{-\lambda_2 + \lambda_1}{\lambda_1 \lambda_2} = \frac{3}{\lambda_1 - \lambda_2} \cdot \frac{\lambda_1 - \lambda_2}{\lambda_1 \lambda_2} = \frac{3}{\lambda_1 \lambda_2}.$$ 利用 $\lambda_1 \lambda_2 = k$,最终得到: $$\int_0^{+\infty} y \, dx = \frac{3}{k}.$$ 此结果与方法一(利用微分方程直接积分)得到的结论一致,验证了答案的正确性。因此,最终答案为 $\frac{3}{k}$。
公式:\int_0^{+\infty} y \, dx = -\frac{C_1}{\lambda_1} - \frac{C_2}{\lambda_2} = \frac{3}{\lambda_1 \lambda_2} = \frac{3}{k}
提示:注意利用韦达定理简化运算,避免直接求根。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。