2013年考研数学三第20题
📝 题目
设 $\boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{ll}1 & a \\ 1 & 0\end{array}\right), \boldsymbol{B}=\left(\begin{array}{ll}0 & 1 \\ 1 & b\end{array}\right)$ .当 $a, b$ 为何值时,存在矩阵 $\boldsymbol{C}$ 使得 $\boldsymbol{A} \boldsymbol{C}-\boldsymbol{C} \boldsymbol{A}=\boldsymbol{B}$ ,并求所有矩阵 $\boldsymbol{C}$ 。
💡 答案解析
令 $\boldsymbol{C}=\left(\begin{array}{ll}x_{1} & x_{2} \\ x_{3} & x_{4}\end{array}\right)$ ,
$$ \begin{aligned} & \text { 则 } \boldsymbol{A} \boldsymbol{C}=\left(\begin{array}{ll} 1 & a \\ 1 & 0 \end{array}\right)\left(\begin{array}{ll} x_{1} & x_{2} \\ x_{3} & x_{4} \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} x_{1}+a x_{3} & x_{2}+a x_{4} \\ x_{1} & x_{2} \end{array}\right), \\ & \boldsymbol{C} \boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{ll} x_{1} & x_{2} \\ x_{3} & x_{4} \end{array}\right)\left(\begin{array}{ll} 1 & a \\ 1 & 0 \end{array}\right)=\left(\begin{array}{ll} x_{1}+x_{2} & a x_{1} \\ x_{3}+x_{4} & a x_{3} \end{array}\right), \\ & \boldsymbol{A} \boldsymbol{C}-\boldsymbol{C} \boldsymbol{A}=\left(\begin{array}{cc} -x_{2}+a x_{3} & -a x_{1}+x_{2}+a x_{4} \\ x_{1}-x_{3}-x_{4} & x_{2}-a x_{3} \end{array}\right), \\ & \text { 由 } \boldsymbol{A} \boldsymbol{C}-\boldsymbol{C} \boldsymbol{A}=\boldsymbol{B} \text {, 得 }\left\{\begin{array}{l} -x_{2}+a x_{3}=0, \\ -a x_{1}+x_{2}+a x_{4}=1, \\ x_{1}-x_{3}-x_{4}=1, \\ x_{2}-a x_{3}=b . \end{array}\right. \end{aligned} $$
此为四元非齐次线性方程组,欲使 $\boldsymbol{C}$ 存在,此线性方程组必须有解,设方程组对应的系数矩阵为 $\boldsymbol{D}$ ,则
$$ \begin{aligned} \overline{\boldsymbol{D}} & =\left(\begin{array}{cccc:c} 0 & -1 & a & 0 & 0 \\ -a & 1 & 0 & a & 1 \\ 1 & 0 & -1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -a & 0 & b \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{cccc:c} 0 & -1 & a & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -a & 0 & 1+a \\ 1 & 0 & -1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -a & 0 & b \end{array}\right) \rightarrow\left(\begin{array}{cccc:c} 1 & 0 & -1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -a & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -a & 0 & 1+a \\ 0 & 1 & -a & 0 & b \end{array}\right) \\ & \rightarrow\left(\begin{array}{ccccc} 1 & 0 & -1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & -a & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 1+a \\ 0 & 0 & 0 & 0 & b \end{array}\right) . \end{aligned} $$
当 $a=-1, b=0$ 时,线性方程组有解,即存在 $\boldsymbol{C}$ ,使 $\boldsymbol{A C}-\boldsymbol{C A}=\boldsymbol{B}$ . 又 $\quad \overline{\boldsymbol{D}}=\left(\begin{array}{cccc:c}1 & 0 & -1 & -1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 & 0\end{array}\right)$ , 所以 $\boldsymbol{X}=c_{1}\left(\begin{array}{c}1 \\ -1 \\ 1 \\ 0\end{array}\right)+c_{2}\left(\begin{array}{l}1 \\ 0 \\ 0 \\ 1\end{array}\right)+\left(\begin{array}{l}1 \\ 0 \\ 0 \\ 0\end{array}\right)=\left(\begin{array}{c}c_{1}+c_{2}+1 \\ -c_{1} \\ c_{1} \\ c_{2}\end{array}\right)$ , 所以 $\boldsymbol{C}=\left(\begin{array}{cc}c_{1}+c_{2}+1 & -c_{1} \\ c_{1} & c_{2}\end{array}\right)\left(c_{1}, c_{2}\right.$ 为任意常数 $)$ . (21)【证明】(I )令 $\boldsymbol{X}=\left(\begin{array}{l}x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3}\end{array}\right)$ ,
$$ \text { 由 } \begin{aligned} f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right) & =2\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)\left(\begin{array}{l} a_{1} \\ a_{2} \\ a_{3} \end{array}\right)\left(a_{1}, a_{2}, a_{3}\right)\left(\begin{array}{l} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{array}\right)+\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)\left(\begin{array}{l} b_{1} \\ b_{2} \\ b_{3} \end{array}\right)\left(b_{1}, b_{2}, b_{3}\right)\left(\begin{array}{l} x_{1} \\ x_{2} \\ x_{3} \end{array}\right), \\ & =\boldsymbol{X}^{\mathrm{T}}\left(2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}+\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}\right) \boldsymbol{X}, \end{aligned} $$
得二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 的矩阵为 $\boldsymbol{A}=2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}+\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}$ . (II)由 $\boldsymbol{A} \boldsymbol{\alpha}=\left(2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}+\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}\right) \boldsymbol{\alpha}=2 \boldsymbol{\alpha}, \boldsymbol{A} \boldsymbol{\beta}=\left(2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}+\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}\right) \boldsymbol{\beta}=\boldsymbol{\beta}$ ,得 $\boldsymbol{\alpha}, \boldsymbol{\beta}$ 为矩阵 $\boldsymbol{A}$ 的属于特征值 $\lambda_{1}=2, \lambda_{2}=1$ 的特征向量. 因为 $r(\boldsymbol{A})=r\left(2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}+\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}\right) \leqslant r\left(2 \boldsymbol{\alpha} \boldsymbol{\alpha}^{\mathrm{T}}\right)+r\left(\boldsymbol{\beta} \boldsymbol{\beta}^{\mathrm{T}}\right)=r(\boldsymbol{\alpha})+r(\boldsymbol{\beta})=2<3$ , 所以矩阵 $\boldsymbol{A}$ 的另一个特征值为 $\lambda_{3}=0$ , 故二次型 $f\left(x_{1}, x_{2}, x_{3}\right)$ 在正交变换下的标准形为 $2 y_{1}^{2}+y_{2}^{2}$ 。