kaoyan1basic 线性代数 第13题

教材习题

📝 题目

### 【基础篇】第13题(填空题) 13.设平面 $\pi_{1}: x+a y=a, \pi_{2}: a x+z=1, \pi_{3}: a y+z=1$ ,已知这三个平面没有公共交点,则 $a=$ $\_\_\_\_$ .

💡 答案解析

**答案**:$a=-1$ **解析**:步骤1:三个平面无公共交点,即方程组 $$ \begin{cases} x+ay=a \\ ax+z=1 \\ ay+z=1 \end{cases} $$ 无解。 步骤2:系数矩阵$A=\begin{pmatrix}1 & a & 0 \\ a & 0 & 1 \\ 0 & a & 1\end{pmatrix}$,增广矩阵$\overline{A}=\begin{pmatrix}1 & a & 0 & a \\ a & 0 & 1 & 1 \\ 0 & a & 1 & 1\end{pmatrix}$。 步骤3:计算$|A|=\begin{vmatrix}1 & a & 0 \\ a & 0 & 1 \\ 0 & a & 1\end{vmatrix}=1\cdot(0\cdot1-1\cdot a)-a\cdot(a\cdot1-1\cdot0)+0= -a - a^2 = -a(1+a)$。 步骤4:若$|A|\neq0$,方程组有唯一解,与无公共交点矛盾,故$|A|=0$,得$a=0$或$a=-1$。 步骤5:当$a=0$时,方程组为$\begin{cases}x=0 \\ z=1 \\ 0=1\end{cases}$,无解;当$a=-1$时,方程组为$\begin{cases}x-y=-1 \\ -x+z=1 \\ -y+z=1\end{cases}$,增广矩阵化为$\begin{pmatrix}1 & -1 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix}$,有无穷多解,有公共交点。故只有$a=0$时无公共交点。 **难度**:★★★☆☆

📋 详细解题步骤

步骤 1/5
目标:将几何问题转化为代数问题
三个平面没有公共交点等价于对应的线性方程组无解。方程组为: \[ \begin{cases} x + a y = a \\ a x + z = 1 \\ a y + z = 1 \end{cases} \]
提示:注意平面方程中缺少变量时,系数为0。
步骤 2/5
目标:写出系数矩阵和增广矩阵
系数矩阵 \(A = \begin{pmatrix} 1 & a & 0 \\ a & 0 & 1 \\ 0 & a & 1 \end{pmatrix}\),增广矩阵 \(\overline{A} = \begin{pmatrix} 1 & a & 0 & a \\ a & 0 & 1 & 1 \\ 0 & a & 1 & 1 \end{pmatrix}\)。
提示:增广矩阵最后一列为常数项。
步骤 3/5
目标:计算系数矩阵的行列式
计算 \(|A| = \begin{vmatrix} 1 & a & 0 \\ a & 0 & 1 \\ 0 & a & 1 \end{vmatrix} = 1 \cdot (0 \cdot 1 - 1 \cdot a) - a \cdot (a \cdot 1 - 1 \cdot 0) + 0 = -a - a^2 = -a(1+a)\)。
公式:行列式展开公式
提示:按第一行展开,注意符号。
步骤 4/5
目标:分析无解的条件
若 \(|A| \neq 0\),则方程组有唯一解,与无公共交点矛盾,故 \(|A| = 0\),解得 \(a = 0\) 或 \(a = -1\)。
提示:无公共交点意味着方程组无解,而系数矩阵行列式非零时方程组有唯一解。
步骤 5/5
目标:验证两种情况
当 \(a = 0\) 时,方程组为 \(\begin{cases} x = 0 \\ z = 1 \\ 0 = 1 \end{cases}\),无解。当 \(a = -1\) 时,方程组为 \(\begin{cases} x - y = -1 \\ -x + z = 1 \\ -y + z = 1 \end{cases}\),增广矩阵化为 \(\begin{pmatrix} 1 & -1 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\),有无穷多解,有公共交点。因此只有 \(a = 0\) 满足条件。
提示:注意区分无解和无穷多解。

📷 拍照上传批改

拍照上传批改功能已预留入口,后续接入图片上传、OCR识别与AI批改。